Een vliegende Betuwelijn voor Twente?

De komende dagen wordt bepaald of de oude luchtmachtbasis Twente een doorstart maakt als burgerluchthaven. Vliegwiel Twente heet de plannenmachine van gemeente, provincie en Rijk. Vooral de stad Enschede heeft veel zin ‘een compacte luchthaven in het groen’:

Herontwikkeling moet een vliegwiel vormen voor de Twentse Economie en daarmee een belangrijke bijdrage leveren aan de doelstelling ‘Enschede Werkt’. Ook biedt dit mogelijkheden om Enschede en Twente aantrekkelijker te maken als vestigingsplaats en woongebied. De natuurontwikkeling die ook deel uitmaakt van het plan levert hier ook een bijdrage aan.

Banen, werk, ontwikkeling. Wie kan er tegen zijn? Maar als het niet lukt en er in 2030 geen 1,2 miljoen luchtreizigers zijn? Dan zijn gemeente, provincie en Rijk niet aansprakelijk, schrijft de minister van verkeer in antwoord 60 van deze Kamerbrief. Wie zou het exploitatie-risico nemen op zo’n voorwaarde?

In de gemeenteraad van Enschede bestaat een meerderheid vóór het plan. In de provincie Overijssel is dat nog niet zo zeker. Het ministerie van financiën wil vooral geld zien voor de nu ingebruikte grond.

Natuurontwikkeling en 1,2 miljoen luchtreizigers per jaar. Veel meer vliegen dan vroeger de luchtmacht deed en t0ch de natuur ontwikkelen. Lawaai in het groen. Een typisch bestuurlijke spagaat-redenering om tegengestelde belangen als één pakket te verkopen.

Vroege Vogels had zondag een reportage over de verdroogde natuur rondom de oude startbaan: volgens cabaretier Herman Finkers komen de plannen van gemeente Enschede en provincie Overijssel neer op ‘een gebakken luchthaven’. Tegelijk werden 16.000 handtekeningen tegen het plan ingediend. 750 mensen hebben sindsdien een petitie vóór de luchthaven getekend.

Een aantal onderzoekers van de Universiteit Twente heeft de plannen doorgelicht. In hun rapport wordt een aantal gaten geschoten die besluitvorming zoals Enschede die wil nu doorzetten weinig voor de hand liggend maken. De voorspelde aantallen reizigers en de voorgespiegelde winst in honderd jaar lijken ongefundeerd. Sleutelgegevens van het pro-vliegveld businessplan zijn opgesteld door Vliegwiel Twente zelf én geheim.

De Stichting Alternatieven Vliegveld Twente wil het gebied van het oude vliegveld omvormen tot ‘het Groene Hart van de Twentse stedenband met zorg, wellness en recreatie als economische dragers voor de ontwikkeling van het totale gebied’. Een door technologische ontwikkeling gedragen ‘care & cure’-gebied, een soort Health Valley.

Tegenstanders wijzen ook op het vliegveld Munster-Osnabruck (FMO), 60 kilometer verderop. De voorstanders menen dat ondanks de concurrentie van Munster en Heeze er wel ruimte is voor rendabel vliegverkeer bij Enschede.

Twente en Overijssel staan voor een bestuurlijke knoop met Betuwelijn-potentie. En daar is altijd haast bij. Later volgen de echte sommen.

    • Marc Chavannes