Dalende werkloosheid in de VS is een probleem voor de Fed

De daling van de Amerikaanse werkloosheid van 10,2 naar 10 procent is geen onversneden goed nieuws voor Ben Bernanke. De president van de Federal Reserve, de Amerikaanse centrale bank, had deze week de stijgende werkloosheid nog aangevoerd om inflatiehaviken de mond te snoeren, die om een hogere rente hadden gevraagd om de stijgende grondstoffenprijzen en groeiende inflatiedruk de kop in te drukken. Maar als de grondstoffenprijzen hoog blijven, zullen de argumenten voor een lage rente spoedig aan kracht inboeten.

De details van de werkgelegenheidsrapportage van deze maand duiden er, samen met de onverwacht sterke stijging van de fabrieksorders in oktober, op dat de Amerikaanse economie de weg naar herstel heeft ingeslagen. De grootste winst werd geboekt op het terrein van de tijdelijke arbeidsplaatsen, waarvan er 52.000 bij kwamen. Mogelijk heeft de onzekerheid over het gezondheidszorg- en belastingbeleid van president Obama werkgevers ertoe aangezet meer gebruik te maken van tijdelijke contracten.

Intussen bleven de bouw, de industrie en de informatietechnologie – over het algemeen beter betalende sectoren – allemaal arbeidsplaatsen verliezen, maar in een lager tempo. De gemiddelde werkweek werd langer, maar het gemiddelde uurloon steeg op jaarbasis slechts met 1 procent, ruim onder het inflatiepercentage.

In een schriftelijke verklaring aan het Congres zei Bernanke donderdag dat de Federal Reserve „trouw blijft aan haar missie om de welvaart te helpen herstellen en het scheppen van banen te bevorderen, en tegelijkertijd de prijsstabiliteit te bewaken”. In antwoord op vragen zei hij ook dat hij in de VS geen buitensporige ontwikkelingen van de huizenprijzen en aandelenkoersen zag, maar dat buitenlandse regeringen verantwoordelijk waren voor hun eigen zeepbellen.

Dat ging voorbij aan de kwestie van de onstuimige grondstoffenmarkten, waar de prijzen op wereldschaal worden vastgesteld. Ook bood het geen oplossing voor het soms verborgen conflict tussen de twee doelstellingen die de Fed op grond van de Humphrey Hawkins Act uit 1978 moet najagen: het tegelijkertijd bestrijden van de werkloosheid en de inflatie. Als er tekenen van inflatie opdoemen terwijl de werkloosheid hoog is, wordt het conflict tussen beide doelstellingen manifest.

Als de werkloosheid blijft dalen, zal Bernanke een krachtig argument verliezen om de kortetermijnrente op het huidige, lage niveau te houden. Op dat moment kunnen nieuwe stijgingen van de grondstoffenprijzen hem weinig andere keus laten dan toch de rente te verhogen.

Martin Hutchinson

    • Martin Hutchinson