Brieven over klimaat

Slijpsteen voor de geest? Kom kom, redactie

Wat een wonderlijke krant is NRC Handelsblad van 5 december: een gedegen verhaal in het katern Wetenschap door Karel Knip over de klimaatverandering, en in Opinie & Debat de prietpraat met hoog sensatiegehalte van Leon de Winter. En de prietpraat krijgt ook nog eens tweemaal zoveel ruimte toegemeten. Slijpsteen voor de geest? Kom kom, redactie.

Joost S.H. Gieskes

Den Haag

Genoeg redenen om uitstoot terug te dringen

Leon de Winter trekt fel van leer tegen de ‘klimaatmaffia’ die ons naar zijn gevoel problemen opdringt die er niet zouden zijn. Hij baseert zich daarbij vooral op de niet gestegen gemiddelde temperatuur op aarde in de afgelopen tien jaar en op niet testbare wetenschappelijke gegevens. Het eerste argument lijkt me weinig doorslaggevend: het gaat immers om langetermijnprocessen. De tweede vorm van stellingname heeft veel weg van de hype tegen het griepvirus: overal samenzweringen veronderstellen. Belangrijker is evenwel dat er veel méér argumenten zijn om de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen. Het enorme en nog steeds stijgende energiegebruik van de mensheid is veel groter dan we ons op de lange termijn kunnen permitteren. Terugdringing van emissies is een zeer effectief middel in het meer efficiënt omgaan met organische energiebronnen. Bovendien helpt het terugdringen van emissies grosso modo ook flink in het behoud van onze biosfeer: minder houtkap, minder vlees en daarmee minder commerciële sojaplantages et cetera.

Yolt IJzerman

Aldeboarn

De behoudzucht en bangheid van De Winter

Sneu dat NRC Handelsblad artikelen over het broeikaseffect publiceert op de opiniepagina’s. Waar enige tijd geleden economen en andere wetenschappers ongehinderd door kennis over het onderwerp vrijuit mochten schieten op de klimaatwetenschappers (ook mensen), laat de krant nu de romanschrijver Leon de Winter aan het woord (Opinie & Debat, 5 december). Een schrijver van mooie boeken, maar tegelijk een columnist die bekendstaat om zijn aversie tegen door hemzelf gekozen ‘nieuwlichterij’, waaronder, blijkt nu, ook het klimaatprobleem. Mag ik, als niet bijzonder deskundig bioloog, zonder verder op de inhoud van het artikel in te gaan, suggereren dat het mij bijzonder zou verbazen als de uitstoot van werkelijk gigantische hoeveelheden CO2 niet een effect op ons klimaat zou hebben? Laten we alsjeblieft proberen dat als redelijk uitgangspunt voor ons handelen ten aanzien van onze wereld en de mensheid te kiezen en niet de behoudzucht en bangheid van mensen als De Winter.

Drs. J.H. van den Berg

Vleuten

Waarom stond er geen weerwoord naast?

Met teleurstelling heb ik kennisgenomen van het artikel van Leon de Winter. Niet omdat hij een andere inschatting van de stand van de klimaatwetenschap maakt dan ik, maar omdat de heer De Winter zo uitgebreid de kans krijgt een opinie over klimaatwetenschap neer te zetten waar minimaal een cruciale wetenschappelijke onjuistheid in zit (sinds 1998 is de opwarming van de aarde gestopt). Er had minimaal een artikel naast moeten staan met het andere gezichtspunt: 1998 was een El Nino jaar, de trend is duidelijk, de laatste tien jaren allemaal de warmste jaren van de eeuw et cetera. Een goed artikel over de ‘climategate’ controverse in de wetenschapsbijlage doet daar niet aan af.

Jules Kortenhorst

European Climate Foundation, Den Haag

Het wordt niet kouder, dát laten metingen zien

Om zijn mening over een wereldwijde afkoeling kracht bij te zetten, doet Leon de Winter aan ‘cherry picking’: hij kiest een dataset die toevallig mooi past bij zijn argumentatie. „Gedurende het afgelopen decennium zijn gigantische hoeveelheden broeikasgassen in de atmosfeer terechtgekomen, meer dan ooit, maar de temperatuur op aarde is constant gebleven en zelfs een beetje gedaald”, schrijft De Winter. De fout die de auteur maakt is dat hij naar een te beperkte dataset kijkt. In 1998 was de gemiddelde temperatuur op aarde erg hoog, het was een recordjaar. De jaren die daarop volgden waren relatief wat koeler, met uitzondering overigens van 2005, weer zo’n recordjaar. Door de oogharen kijkend zou je kunnen concluderen dat vanaf 1998 de temperatuur op aarde is gelijk gebleven of licht gedaald, aangezien de temperatuur tussen 1998 en 2008 nergens die van 1998 evenaart (behalve dan in 2005). Maar om iets zinvols te kunnen zeggen over klimaatverandering, moet je over langere periodes kijken, minstens dertig jaar en liefst langer. Onlangs nog toonde een statistische analyse van wereldwijde temperatuurgegevens van de afgelopen 130 jaar dat de aarde duidelijk opwarmt. Vier statistici onderzochten op verzoek van de Amerikaanse journalist Seth Borenstein van The Associated Press of de (wel vaker gehoorde) uitspraken over ‘global cooling’ hout snijden. Alle vier concludeerden, onafhankelijk van elkaar, dat er een duidelijke opwaartse trend te zien is, en dat er géén sprake is van een significante afname van de temperatuur in de laatste tien jaar. Ook al gaat het hier over een opiniestuk, de redactie van NRC Handelsblad zou ervoor moeten waken dat er geen onzin wordt verkocht.

Dr. Ir. Conny Bakker

Rotterdam

‘Klimaatcrisis’? Ik lig er niet wakker van

Klare taal van Leon de Winter: het klimaat verandert altijd, mét en zonder CO2emissies, meestal langzaam, soms snel, we begrijpen er weinig van, en dus is het toekomstige klimaat maar beperkt voorspelbaar. Veel burgers (21minuten.nl), en niet aan overheden gebonden klimaatwetenschappers (NIPPC.org) zijn het daar, net als ik, roerend mee eens. Ik prijs mezelf gelukkig dat ik midden tussen twee ijstijden in ben geboren, in een klimatologische hoogzomer waarin miljarden mensen kunnen toeven, in een relatief stabiel klimaat met veel flora, fauna, en allerhande biomassa genoeg om iedereen te voeden. Van te veel klimaatverandering hoef ik voorlopig niet wakker te liggen, laat staan van een ‘klimaatcrisis’.

dr.ir. André Wakker

Energiedeskundige, Purmerend