China in de Kopenhaagse schijnwerper

Met een delegatie van 150 specialisten, die net als de klimaattop zelf een stevige CO2-voetafdruk veroorzaken, is de Chinese toponderhandelaar, ambassadeur Yu Qingtai zondag aangekomen in Kopenhagen.  De Chinese premier Wen Jiabao komt later.

China is als belangrijkste ‘producent’ van broeikasgassen een hoofdrolspeler op de twee weken durende VN-klimaatconferentie. Zonder China (en de VS) komt er geen akkoord tot stand en tegelijkertijd heeft zijn land groot financieel en economisch belang bij een breed, politiek akkoord over de vier hoofdkwesties (reducties, geld, technologie en controle).  Maar de Chinezen hebben geen enkele haast. Kopenhagen wordt gezien als het begin van onderhandelingen en niet als de laatste, beslissende fase.

De Chinese delegatie heeft van de politieke leiders in Peking dan  een ingewikkelde opdracht meegekregen. Vrij vertaald komt zijn marsorder op het volgende neer: zeg niets toe dat de ontwikkeling van de Chinese economie in gevaar brengt, maar voorkom dat China de schuld krijgt van een eventuele mislukking van Kopenhagen.

Het tweede, minstens zo belangrijke deel van de opdracht is ook duidelijk: zorg er voor dat het rijke westen diep in de buidel tast om ontwikkelingslanden(en zo ziet China zichzelf) te helpen bij het financieren van de klimaatmaatregelen en zorg ervoor dat zij ons helpen aan gepatenteerde technologie.

Wat het eerste, economische punt betreft lijkt voor China de kou uit de lucht. Hoewel China sinds enkele jaren de meeste broeikasgassen uitstoot, zal het land niet verplicht worden verder te gaan dan de reeds aangekondigde ‘acties’ om de groei van de uitstoot te vertragen in 2020.

In dat jaar zal vijftien procent van de energiebehoefte afkomstig zijn uit schone bronnen en zal de CO2-uitstoot per eenheid brutoprodukt verlaagd zijn met 40 tot 45 procent. Het bnp blijft echter wel groeien dus ook de uitstoot, zij het minder snel. Althans, dat is door premier Wen Jiabao toegezegd.

Over de periode na 2020, als de Chinese uitstoot volgens internationale en Chinese berekeningen tot 2050 gaat pieken, wordt in Peking gezwegen.

De kans dat China de schuld krijgt van een mogelijke mislukking is afgenomen omdat de VS ook niet verder wil gaan dan algemene, politieke toezeggingen. Datzelfde geldt voor India.

China en India hebben ondanks alle historische en actuele twistpunten over grenzen en de dalai lama trouwens opmerkelijk eensgezind geopereerd in de aanloop naar de klimaattop. Er is duidelijk sprake van strakke regie tussen Peking en Nieuw-Dehli.

Beide landen zeggen het klimaatveranderingsprobleem bloedserieus te nemen, maar weigeren aansprakelijkheid.  De hoofdschuldigen bevinden zich in het geindustrialiseerde westen. Of, zoals ambassadeur Yu het zei in een gesprek met Amerikaanse en Europese journalisten: ,,Wij hebben het probleem niet veroorzaakt en wij hebben ook recht op industriele ontwikkeling’’.

Bovendien, zei Yu, Westerse consumenten gebruiken de in China gemaakte produkten en Westerse bedrijven hebben hun produktie naar snel groeiend China overgeplaatst. China mag daardoor dan de rol van de VS als grootste veroorzaker van broeikasgassen hebben overgenomen, per hoofd van de Chinese bevolking gerekend is de uitstoot zeer bescheiden. En dat geldt ook voor India. 

Ambassadeur Yu krijgt het moeilijker als het gaat om de overdracht van fondsen van ontwikkelde landen naar ontwikkelingslanden. De bedragen die de diplomaat en zijn delegatie in het hoofd hebben, lopen op tot 400 miljard dollar per jaar alleen al voor China. Dit cijfer wordt in de VS en de Europese Unie betwist. Hooguit 100 miljard dollar voor alle ontwikkelingslanden, is de Europese gedachte.

Probleem voor Peking is dat China in het westen niet langer gezien wordt als een arm ontwikkelingsland maar als een supermacht in wording en in toenemende mate als een industriele rivaal. Voeg daarbij de economische crisis en het is duidelijk dat de EU noch de VS erover peinzen grote bedragen over te boeken naar China.

Ongetwijfeld zal China erop gewezen worden dat het klimaatprobleem ook een zeer interessante groeimarkt is en dat de orders voor windturbines en zonnepanelen zullen binnenstromen bij bedrijven als Goldwind en Bright Skies als er in Kopenhagen een deal wordt gesloten.

Chinese investeerders,  die miljarden dollars steken in deze bedrijven die tot de grootste leveranciers ter wereld behoren, hopen dan ook dat Kopenhagen mede door toedoen van China een akkoord sluit.

    • Oscar Garschagen