Kou op de Kili

En weer is er nieuws over de Kilimanjaro. De Afrikaanse berg was 12.000 jaar geleden ijsloos. En in Nature liet moleculair paleontoloog Jaap Sinninghe Damsté donderdag zien dat het in die tijd veel droger was – en dus niet per se warmer – dan nu. Volgens Damsté heeft Al Gore de smeltende gletsjers op de 5.892 meter hoge berg als klimaaticoon ongelukkig gekozen in zijn film An Inconvenient Truth. Maar kreeg Al Gore niet onlangs nog wetenschappelijke bijval van gletsjeronderzoeker Lonnie Thompson? In The Proceedings of the National Academy of Sciences meldde hij begin vorige maand nog dat de gletsjers op de Kili aan alle kanten tegelijk afsmelten. In 2020 is al het ijs er verdwenen, voorspelde hij.

“Dat het ijs verdwijnt lijkt me onomstreden”, zegt Damsté aan de telefoon vanaf het Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee op Texel. “Voor veldonderzoek heb ik twee jaar geleden zelf nog de flanken van de Kilimanjaro bezocht. Het ziet er angstig uit. Maar dat het afsmelten alleen de schuld is van de opwarming van de aarde staat voor mij niet vast.” Uit resten van oerbacteriën in een meertje op de Kilimanjaroflanken maakt Damsté op dat het in dit gebied vanaf 11.700 jaar geleden stevig begon te regenen en sneeuwen. Die datering valt keurig samen met het oudste ijs op de Kili.

“Niet de kou, maar de neerslag zorgde ervoor dat de huidige gletsjer ontstond”, zegt Damsté. Volgens hem ligt het daarom voor de hand dat ook neerslagverandering – en niet alleen opwarming van de regio – een rol speelt bij het afsmelten van de ijskap. Koren op de molen van de klimaatsceptici? Damsté denkt van niet. “Op gletsjers elders zijn de omstandigheden totaal anders”, zegt hij. “Het kan goed zijn dat een warmer klimaat voor die gletsjers wel directe gevolgen heeft.”

    • Michiel van Nieuwstadt