De lezer schrijft over Europa en agenda’s

„Maar het grootste schandaal is dat niemand in Italië ooit een serieuze poging heeft gedaan om Berlusconi te stoppen”, schrijft uw recensent over de film Videocracy (23 november). Dat is juist, maar het is een nog groter schandaal dat het Europees Parlement tijdens een stemming over de persvrijheid in Italië wel een poging deed met een motie, maar dat die strandde op de stemmen van de EVP waarbinnen het CDA het belangrijker vond de EVP (waarin de partij van Berlusconi een grote rol speelt) te volgen dan de ‘normen en waarden’ van het CDA uit te dragen. Het is opmerkelijk dat NRC Handelsblad nauwelijks aandacht besteed heeft aan de motie en aan de tegenstem van het CDA. Een artikel of commentaar had niet misstaan.

J. Muntendam

Waalre

Op de voorpagina van 1 december, de dag het Verdrag van Lissabon van kracht werd, wordt er in een artikel in één regel naar verwezen. Dat we naast de andere bestuursstructuur ook te maken hebben met een grondwettelijk verdrag met bevoegdheden boven nationale wetten komt helemaal niet meer aan de orde. Ik realiseer me dat er al veel over ‘Lissabon’ geschreven is, maar nu het van kracht is lijkt me dat, zeker in het licht van de voorgeschiedenis, meer aandacht waard. Wat betreft de implicaties voor de Nederlandse Grondwet: deze zouden heel ver kunnen gaan gezien de tegenstrijdigheid in onze huidige grondwet over de monarchie.

Wiebe Pronker

Roelofarendsveen

De krant antwoordt

Of we de coulante houding van het CDA in het Europees Parlement over de Italiaanse premier Berlusconi niet wat scherper hadden kunnen uitlichten, vraagt de lezer. Indirect commentaar op Berlusconi geven via berichtgeving over het CDA-stemgedrag in Europa is een ingewikkelde figuur. De mening van de krant, over Berlusconi of het CDA, komt terecht in een hoofdartikel indien wij daartoe aanleiding zien. Over Berlusconi en zijn opmerkelijke verhouding met de rechtsstaat heeft de krant bij herhaling pittige commentaren gepubliceerd. Over de bewuste stemming in het Europees Parlement schreef onze correspondent op 22 oktober in een verslag dat „de christen-democraten ‘hun’ Berlusconi in bescherming namen”, met als „officieel argument” dat ze niet willen dat het EP wordt gebruikt voor nationale debatten. Een argument dat andere partijen in het licht van het belangrijke onderwerp onhoudbaar noemden.

Soms is de journalistieke agenda voorspelbaar. Als groot nieuws een jubileum viert, bijvoorbeeld. Artikelen over ‘20 jaar na de val van de Muur’, of ‘één jaar Obama’ kon de lezer van verre zien aankomen. Journalistieke aandacht voor, zeg, het officiële aantreden van een nieuwe regering in een groot buurland is even voorspelbaar. En uiteraard lieten we het officiële begin van het Verdrag van Lissabon, dat het bestuur van de uitgebreide Europese Unie stroomlijnt, niet ongemerkt voorbijgaan. Het is immers, zoals de lezer terecht opmerkt, een ingrijpend verdrag en de totstandkoming ervan was moeizaam. We schreven er uitgebreid over op de voorpagina en in de buitenlandrubriek.

De vraag is natuurlijk wel hóe we daarover schrijven. De lezer verwachtte misschien een groot, recapitulerend stuk over de lange bevalling. Of een inventarisatie van de bestuurlijke en organisatorische veranderingen die ‘Lissabon’ inhoudt. Dat had gekund, maar daarover hebben we wel al uitentreuren geschreven. Daarom keken we op 1 december vooruit: op de voorpagina in een bericht over de fricties tussen de Franse en Britse facties binnen de nieuwe Europese Commissie over het bankentoezicht. En op pagina 5 in een stuk over de uitgebreide bevoegdheden van het Europees Parlement. Stukken dus waarin we een poging deden ‘Lissabon in de praktijk’ te schetsen.

De andere kwestie die de lezer aansnijdt – is de erfelijke monarchie te rijmen met de Europese wetgeving? – is een fundamentele. Maar, helaas of gelukkig, niet de meest praktische. Het Britse blad The Guardian heeft in het jaar 2000 geprobeerd er werk van te maken en plaatste zelfs in andere Europese kranten advertenties voor een vacature op de Britse troon. Er was naar verluidt weinig belangstelling.

Tips voor verhalen: tips@nrc.nl