'De geschiedenis herhaalt zich'

In de tekenfilmserie Family Guy zat ooit een hilarische scène met de familie Griffin die een bezoek brengt aan Ground Zero in New York. Vader Peter en de hond Brian staan aan de rand van de kuil waar ooit het World Trade Center stond en kijken naar beneden.

„Dus Saddam Hussein heeft dit gedaan?”, vraagt Peter.

„Nee”, zegt Brian.

„Het Iraakse leger?”

„Nee.”

„Een paar kerels uit Irak?”

„Nee.”

„Die vrouw die ooit een bezoek bracht aan Irak?”

„Nee, Peter”, zegt Brian, „Irak had hier niks mee te maken. Het waren een stel Saoediërs, Libanezen en Egyptenaren, gefinancierd door een Saoediër die in Afghanistan woonde en onderdak kreeg van Pakistanen.”

Waarop Peter zegt: „Dus we moeten Iran binnenvallen?”

Het is angstaanjagend hoe klein het verschil is tussen parodie en werkelijkheid. In Groot-Brittannië worden momenteel alle kopstukken rond de Irak-oorlog verhoord en tot nu toe is er maar één conclusie mogelijk: 9/11 was de grootste smoes ooit gebruikt om een oorlog te beginnen. Je zou bijna denken dat de keuze op Irak viel door met een dartpijl op een wereldkaart te gooien. Een windvlaag in de Oval Office en Luxemburg was de klos geweest.

De realiteit is echter nog pijnlijker: het was oorlog met voorbedachten rade en de hele wereld is erover voorgelogen. Des te erger is dat het geen primeur was. Voorafgaand aan de eerste Golfoorlog werden ook al satellietfoto’s getoond van nucleaire installaties in Irak. Die bleken nep. Er werden verhalen verteld over hoe Saddam baby’s uitmoordde. Die bleken verzonnen. Dertien jaar later begon het bedrog opnieuw. Zoals de Duitse filosoof Karl Marx ooit stelde: „De geschiedenis herhaalt zich – eerst als tragedie en daarna als farce.”

Dat zijn woorden om te onthouden, nu president Obama dertigduizend extra militairen naar Afghanistan stuurt. Een verkeerde beslissing? Geen idee, maar de argumenten klinken bekend in de oren. „Mijn overkoepelende doel is om het Al-Qaeda-netwerk te ontmantelen”, zei Obama. Prima plan, maar wat moet hij dan in Afghanistan? Osama bin Laden & Co. zitten volgens de inlichtingendiensten inmiddels in Pakistan.

Let op: over zeven jaar zal men zeggen dat Al-Qaeda weliswaar niet is verslagen, maar dat het toch goed is dat de wereld „tenminste van de Talibaan is verlost”. Vervolgens verklaart president Palin alsnog de oorlog aan Iran. De geschiedenis herhaalt zich – als tragedie, als farce en tenslotte: als parodie.

Rectificaties / gerectificeerd

Correcties & aanvullingen

In het artikel De geschiedenis herhaalt zich (Weekblad 5 december, pagina 24) staat in de onderkop ‘Karl Marx (1782-1838)’. Dit moet zijn (1818-1883).

    • Rob Wijnberg