Zachtmoedige rockers

An undated file photo shows "Nirvana" lead singer and guitarist Kurt Cobain performing on stage. Cobain committed suicide at his home in Seattle on April 8, 1994. Cobain, who raked in an estimated $50 million between October 2005 and October of this year, has edged Elvis Presley from the No. 1 spot on Forbes.com's list of "Top-Earning Dead Celebrities." (AP Photo) AP

Dvd pop

Nirvana: Live At Reading **** Kings Of Leon: Live At The O2 London ** The Black Crowes: Cabin Fever ****

Het live-album speelt een invloedrijke rol in de pophistorie; zie de soundtrack van het Woodstockfestival of het megasucces van Peter Framptons Frampton Comes Alive! Maar concertregistraties op dvd spreken minder tot de verbeelding, omdat beeld en geluid op een scherm nooit kunnen tippen aan de magie, de geur, het rumoer en de sfeer van een echt concert.

Een goed voorbeeld is de volledige weergave van het concert dat de Amerikaanse rockgroep Kings Of Leon eerder dit jaar gaf in de Londense O2 Arena. De dvd laat een band zien die een keurig lesje afdraaide, zonder wisselwerking met het publiek dat meer opwinding en beweging vertoont dan de muzikanten zelf. Had zanger Caleb Followill pech, en troffen de filmers hem net op zijn chagrijnigste avond? In elk geval heeft deze dvd weinig bestaansrecht.

Hoe anders is dat bij het uit archieven opgediepte Nirvana Live At Reading, inmiddels een ‘klassiek’ festivaloptreden uit 1992, een kleine twee jaar voor de zelfgekozen dood van zanger en gitarist Kurt Cobain. Uit balorigheid na geruchten dat hij aan een overdosis zou zijn bezweken, liet Cobain zich het podium op rijden in een rolstoel om in ziekenhuistenue een optreden te geven waar de spetters vanaf vlogen. Het contrast met de Kings Of Leon zeventien jaar later is frappant. Nirvana was minder afhankelijk van technisch geavanceerde lichteffecten; speelde veel ruiger en werkte naar een climax waarbij het hele instrumentarium aan gruzelementen ging. Cobain en zijn bandleden durfden risico’s te nemen en rammelden aan de fundamenten van hun succesnummers, bijvoorbeeld door Smells like teen spirit in te leiden met het refrein van Bostons More than a feeling.

Minder explosief, maar net zo waardevol, is de dvd Cabin Fever waarop The Black Crowes verslag doen van de optredens die de basis vormden voor hun recente album Before The Frost… Until The Freeze. In de tot studio omgebouwde boerenschuur van The Band-drummer Levon Helm ontvingen ze publiek bij hun informele sessies. Daarbij laten de bandleden zich van een zachtmoediger kant zien dan de rockende monsters die ze bij reguliere concerten kunnen zijn. Beelden en interviews achter de schermen geven inzage in het creatieve proces, met een glansrol voor gitarist Luther Dickinson die in zijn onnadrukkelijke veelzijdigheid kan tippen aan Ry Cooder en Duane Allman. Doet een gewone concertregistratie grijpen naar de fast-forwardknop, dit document leent zich voor herhaald bekijken.