Leg uw lot in de schoot van God

‘Going Rogue’ is een compromisloos boek. Palin laat zich zien als een klassieke antipoliticus zonder partij.

Sarah Palin greets her fans outside a Barnes & Noble book store at Woodland Mall in Grand Rapids, Mich, Wednesday Nov. 18, 2009 on the first stop of her "Going Rogue" book tour. (AP Photo/The Grand Rapids Press, Rex Larsen) AP

Sarah Palin: Going Rogue. An American Life. HarperCollins, € 24,99. 413 blz.

Sarah Palin weet hoe ze de aandacht van small town Amerika moet grijpen: met een pakkend liefdesverhaal. Net op het moment dat ze als senior in high school de hoop heeft opgegeven dat ze ooit meer zal voelen voor een jongen dan vriendschap, schrijft ze in Going Rogue, ‘scheurt’ Todd Palin haar leven binnen in een Ford Mustang, bouwjaar 1972: ‘Ik fluisterde: ‘‘Dank U, God”.’ Todd is anders: deels Yupik eskimo, een goede basketbalspeler, een vloeker, een pruimer van tabak. Geen kerkganger, maar een jongen die zich tijdens een sportkamp tot christen laat dopen. Als hij dat laatste aan Sarah vertelt kan hij niet meer stuk. Haar vriendje verandert op slag in een man voor het leven.

Going Rogue bestaat uit twee delen. De tweede helft is een conventionele campagnebiografie, voor zover iets in haar leven conventioneel is. Het beschrijft haar stormachtige entree in de landelijke politiek in 2008 als vice-presidentskandidaat van de Republikein John McCain. Ze gaat in op haar gespannen relatie met de campagneleiding van McCain vanwege haar vermeende gebrek aan discipline (going rogue) en inhoud. Ze beschrijft haar populariteit bij de conservatieve basis van de Republikeinse partij, gevoed door stekende opmerkingen aan het adres van Barack Obama over diens ‘vriendschap met terroristen’ (het voormalige Weather Undergroundlid Bill Ayers). Ze motiveert haar plotselinge vertrek als gouverneur van Alaska en ze uit haar steun aan de zogeheten tea parties van deze zomer, demonstraties tegen de regingsinterventies in de economie en plannen om de gezondheidszorg te hervormen.

Interessant, maar voor politiek geïnteresseerden bevat het weinig nieuws. De eerste helft van het boek is wél spannend. Haar levensverhaal, van onderwijzersdochter in Skagway, Alaska, tot gouverneur van de staat, is geschreven in de traditie van verhalenschrijvers als Raymond Carver: dirty realism, met een christelijk sausje. Sarah en Todd zijn highschool sweethearts. Ze vernoemen hun kinderen naar een sport (Track), een natuurgebied (Bristol, een baai in Alaska) of het vliegtuig van Todd (Piper). In haar patriottisch verlangen naar een baby op Onafhankelijkheidsdag stapt Sarah hoogzwanger een kajak in, in de hoop op het ruige water de geboorte van haar derde kind te vervroegen. (Willow wordt op 5 juli geboren, een dag te laat). De zwangerschap van de vijfde, Trig, wordt maanden geheim gehouden. Familieleden en vrienden worden van diens Downsyndroom op de hoogte gebracht met een brief van God, geschreven door Sarah. De brief wordt nooit verstuurd.

Het bestaan in de ‘laatste frontierstaat’ van Amerika is meedogenloos, met zomers van drie maanden en snijdende kou van november tot mei. Sarah en Todd werken eerst samen in de visverwerkende industrie, voordat hij een betrekking krijgt bij een oliebedrijf in het uiterste Noorden van Alaska. Vanaf dat moment is hij maandenlang van huis. Sarah staat er praktisch alleen voor: kinderen, huishouden, start in de politiek. Geen wonder dat ze in Going Rogue verzucht behoefte te hebben aan een echtgenote die de zorgtaken op zich neemt.

Van Going Rogue zijn na verschijning in de eerste week bijna een half miljoen exemplaren verkocht. Het voert de non-fictie lijst van The New York Times aan. Op haar boektour door 24 (Republikeins georiënteerde) staten staan duizenden fans uren in de rij voor een handtekening. Wat verklaart de populariteit, van haar én haar boek? Lezers van Going Rogue krijgen een authentiek Amerikaans leven voorgeschoteld. Het boek is daarnaast vooral een zelfhulpboek, met enkele praktische levenslessen: pijn is er om te verbijten, je lot leg je in de schoot van God, de kern van het leven is vallen en opstaan.

Net zo belangrijk is wat het boek niet is: een politieke reis, met onderweg vergaarde inzichten over het bestuur. Haar politieke programma is minimalistisch en praktisch. Ze is tegen belastingen, tegen de verzorgingsstaat, voor het leger en een überpatriot. Haar voorbeelden zijn Ronald Reagan en Margaret Thatcher, de enige politici die ze citeert.

Nieuw is dat allemaal niet, en haar lezers zullen het voor kennisgeving aannemen. De originaliteit van Palin schuilt in haar opstelling tegen haar eigen partij. Ze maakt carrière in Alaska door het corrupte Republikeinse establishment (allemaal mannen) te verslaan en laat zich later niet ringeloren door de campagneleiding (bijna allemaal mannen). Haar boodschap is duidelijk: het is tijd voor een volksopstand waarin echte Amerikanen als Sarah en Todd (in die volgorde) de macht naar zich toetrekken. In Going Rogue laat ze zich kennen als een klassieke antipoliticus zonder partij.

Volgens een peiling in The Washington Post van deze week is Palin vooral populair bij luisteraars en kijkers naar de rechts-populistische talkshows van Rush Limbaugh en Glenn Beck. Dat Palin hoog scoort onder het publiek van Beck, de nieuwe goeroe van ‘hard-rechts’, is verklaarbaar. Common sense is een geliefde uitdrukking van Palin in Going Rogue. Het is tevens de titel van een populair pamflet van Beck, dat deze zomer de bestsellerlijst aanvoerde.

Er zijn veel overeenkomsten tussen de boeken. Beide roepen op tot een opstand. Net als Palin verafschuwt Beck elitaire deskundigen en traditionele politici, die hij kakkerlakken noemt. Net als Palin combineert hij zijn publicatie met een tour door het land, waar hij contact legt met mannen en vrouwen met ‘gezond verstand’. De essentie van kapitalisme, aldus Beck, is ‘de vrijheid om iets op te zetten, iets te beginnen, en te mislukken’. Met andere woorden: vallen en opstaan. Zijn woede richt zich tegen politici die instituties financieel ondersteunen met als argument dat ze ‘te groot zijn om te falen’. Ter vergelijking: Palin vecht als gouverneur van Alaska tegen politici van haar eigen partij die big oil in Alaska vette contracten gunde, buiten de competitie van de vrije markt om.

Going Rogue is een compromisloos boek, geschreven door een energieke vrouw. Politieke tegenstanders en ondernemers lust ze rauw, misschien omdat ze bleek afsteken bij echtgenoot Todd. Mijn favoriete passage speelt zich af na de campagne, als Todd en Sarah na een olieconferentie bijkomen in Texas. De roddelpers verspreidt geruchten dat hun huwelijk op barsten staat, maar Sarah weet wel beter: ‘Ik keek toe hoe Todd, gebruind en zonder overhemd, de baby uit mijn armen nam en met hem naar de ranch liep, zodat Trig een dutje kon doen terwijl ik telefoontjes pleegde. Toen ik in de lachende blauwe ogen van Todd keek, moest ik grinniken. Verdomme, dacht ik. Scheiden van Todd? Hebben jullie Todd wel eens gezien?’ Zoals gezegd, Raymond Carver zou wel raad hebben geweten met dit koppel.