Rusland: rechters weg na kritiek op overheid

Twee rechters van het Russische Constitutioneel Hof zijn opgestapt uit hoge functies nadat ze in het openbaar hun onvrede hadden geuit over de toenemende druk van de staat op de rechterlijke macht. Het is voor het eerst dat hoge rechters zulke kritiek hebben geleverd.

Rechter Anatoli Kononov treedt terug uit het Constitutioneel Hof. Rechter Vladimir Jaroslavtsev neemt ontslag als door het Hof afgevaardigd lid van de Raad van Rechters, een college dat disciplinair toezicht houdt op alle rechters in Rusland. Beiden stapten op onder druk van hun collega’s in het Constitutioneel Hof, die meenden dat met de uitlatingen de ethische code van het Hof en een federale wet met betrekking tot rechters waren geschonden.

In een interview met de Spaanse krant El País zei Jaroslavtsev onlangs dat rechters in toenemende mate onder druk worden gezet door de uitvoerende macht en dat de veiligheidsdiensten het land besturen zoals tijdens de Sovjet-Unie. „De veiligheidsdiensten kunnen doen wat ze willen en de rechtbanken mogen hun beslissingen slechts goedkeuren”, zei hij. De leden van het Constitutioneel Hof vroegen hem daarop terug te treden als vertegenwoordiger van het Hof bij de Raad van Rechters.

Kononov werd tot aftreden gedwongen nadat hij het voor Jaroslavtsev had opgenomen in het weekblad Sobesednik, waarin hij zei dat deze er door zijn collega’s van langs had gekregen voor zijn uitspraken. In het interview kritiseerde hij ook de eerder dit jaar door president Medvedev gezettestap om de president van het Hof en zijn twee plaatsvervangers niet meer door diens collega-rechters te laten kiezen, maar door de Russische president te laten benoemen. Kononov noemde die stap – die wordt beschouwd als een middel om premier Poetin voor het aflopen van Medvedevs ambtstermijn in 2012 weer tot president te kunnen benoemen – ondemocratisch en niet-respectvol.