Mediastormen

Als milde mensen boos worden, moeten we opletten.

Ruud Koole, voorzitter van de PvdA in de roerige periode tussen 2001 en 2007, leek me zo’n rustige, milde man die niet met zich laat sollen. Het blijkt ook uit zijn recente boek Mensenwerk met herinneringen aan die tijd. Hij vereffent daarin geen oude rekeningen, maar hij is niet bereid al zijn ergernissen te verbloemen.

De manier waarop Ayaan Hirsi Ali de PvdA verliet, ontlokt hem het verwijt: „Kennelijk lonkte een VVD-Kamerzetel zodanig dat elementaire fatsoensnormen opzij werden gezet.” Over Ehsan Jami stelt hij vast: „Wat op het partijbureau al langer bekend was, maar wij niet aan de grote klok hingen was dat Ehsan Jami als raadslid in Leidschendam zodanig slecht functioneerde dat er grote spanningen in zijn fractie waren ontstaan.”

Uit dit boek blijkt vooral hoezeer politieke partijen zuchten onder de, vaak door de media aangejaagde, hypes. De affaire-Jami was zo’n mediastorm in een glas water, mede veroorzaakt door een groepje intellectuelen dat zich pas terugtrok toen Jami met Wilders begon te pacteren. „De media waren dol op hem (Jami), vooral Nova”, verzucht Koole.

Onder de druk van de nieuwsmedia kunnen er ook grote spanningen ontstaan tussen de leidende figuren van zo’n politieke partij, zo blijkt uit Mensenwerk. Vooral met Wouter Bos krijgt Koole enkele veelbetekenende aanvaringen. Eén verkeerd woord kan grote gevolgen hebben.

Bij de inval in Irak zegt Bos dat hij niet voor Saddam Hoessein, maar voor ‘de geallieerden’ kiest. Alom verbazing. Kiest hij dus voor een militair verband met Bush cum suis? Journalisten bestormen Koole. Bos stuurt hem een bozig berichtje. „Hij had gehoord dat ik allerlei contacten met de pers had en dat moest ik toch vooral niet doen. Nu raakte ik geïrriteerd. Waar bemoeide hij zich mee? Ik bepaalde zelf wel of ik met de pers sprak of niet. Waar was het vertrouwen in mij? […] Wouter zat duidelijk niet goed in zijn vel.”

Politici proberen het contact met de media zo goed mogelijk te controleren, maar de realiteit is af en toe weerbarstiger dan ze zouden willen. Ze autoriseren ijverig geschreven interviews, en worden vervolgens verrast door het oprukkende fenomeen van de ‘ankeiler’, het samenvattende nieuwsbericht op de voorpagina. Daarin wordt nog wel eens een citaatje geïsoleerd, aangedikt of verdraaid.

Het overkomt Koole als hij een interview geeft aan Het Parool. „Koole niet altijd blij met lijn Bos”, staat op de voorpagina. Volgens Koole is dat niet de strekking van het interview.

Shoppend in de supermarkt krijgt Koole terstond een boos sms’je van Bos: „Ruud: zie Parool. Dat bedoel ik dus. Wouter.” Een half uur lang belt Koole vanuit de winkel met Bos. „Zo kwaad kende ik Wouter nog niet”, schrijft Koole. „Hij zei dat hij dit had voorspeld (wat juist was) en dat je ondanks de bedoelingen en de feitelijke inhoud van een interview journalisten nooit de gelegenheid mocht geven om zoiets te schrijven. […] Verschillende keren zei hij dat we moesten afspreken dat we elkaar niet publiekelijk zouden bekritiseren. Daar was ik het totaal mee oneens.”

Interessant.

Eigenlijk was die ankeiler van Het Parool helemaal zo slecht nog niet, al hadden ze hem ook kunnen omkeren: „Bos niet altijd blij met lijn Koole.”

    • Frits Abrahams