Maki's ruiken incest

Ringstaartmaki’s zijn niet zo kieskeurig als het om hun sekspartners gaat. Toch slaan deze aapjes één groep potentiële partners resoluut af: hun nabije familie. Dat doen ze omdat er een luchtje aan zit, schrijven Amerikaanse en Franse onderzoekers schrijven vandaag in Biomedcentral Evolution (online).

Incest, geslachtsgemeenschap tussen naaste bloedverwanten, is ongunstig voor het voortbestaan van soorten, omdat de genetische variatie van het nageslacht er door achteruitgaat. In de dierenwereld komt dit fenomeen dan ook erg weinig voor, maar biologen weten niet precies hoe individuele dieren het onderscheid maken tussen familie en vrienden maken. Allerlei theorieën zijn opgeworpen en getest: het zou gaan om vertrouwdheid, om conditionering, dieren zouden simpelweg het principe hanteren dat ‘alles dat van ver komt goed is’.

De ringstaartmaki (Lemur catta) heeft door zijn promiscue seksleven veel (half)broertjes en (half)zusjes die hij van zijn ‘markt’ moet weren. Dat ontdekten de onderzoekers door boodschapperstoffen te analyseren uit de genitale, scrotale en lipklieren van 17 vrouwtjes en 19 mannetjes. Maki’s hebben een sterke reukcultuur: ze raken maar niet op elkaar uitgesnuffeld. De boodschapperstofjes van zowel mannetjes als vrouwtjes bleken te veranderden tijdens het broedseizoen: die van verwanten begonnen meer op elkaar te lijken. Buiten het seizoen bestaat het onderscheid trouwens ook. Dan zouden de dieren het gebruiken voor nepotisme: het bevoordelen van verwanten boven de rest.

De onderzoekers denken niet dat de ringstaartmaki’s uniek zijn in hun afkeurende snuffelgedrag, andere reukgeoriënteerde soorten doen het waarschijnlijk ook. Zelfs mensen, misschien.

    • Jop de Vrieze