Kort nieuws Wetenschap

Veel antibiotica en toch veel infecties op intensive care

Door onze redactie wetenschap

Rotterdam, 3 dec. - Wereldwijd heeft gemiddeld 51 procent van de patiënten op intensivecareafdelingen een infectie; 71 procent krijgt antibiotica. Dat blijkt uit een grote steekproef op bijna 1.300 ic-afdelingen in 75 landen, wereldwijd. Een internationaal team van onderzoekers schrijft dit vandaag in het Journal of the American Medical Association. Geïnfecteerde patiënten lopen meer dan tweemaal zoveel risico om op de intensive care te overlijden. De infectiegraad loopt sterk op met de opnameduur: op de eerste en tweede dag heeft 32 procent van de patiënten een infectie, maar na een week is dat gestegen tot 70 procent. Vanwege het risico op resistentie waarschuwen de auteurs tegen overmatig gebruik van antibiotica; ze geven aan dat het tijd is voor nieuwe manieren om infecties te voorkomen en te beheersen.

Herseneiwit regelt metabolisme muis

Door onze redactie wetenschap

Rotterdam, 3 dec. - Het eiwit Foxa2 in de hersenen speelt een belangrijke rol bij het reguleren van voedselopname, metabolisme en dus lichaamsgewicht bij muizen. Het stuurt twee belangrijke hormonen aan, orexine en melanineconcentrerend hormoon, in het ‘eetcentrum’ van de hersenen. Deze Zwitsers-Amerikaanse ontdekking staat deze week beschreven in Nature. Muizen waarbij het gen voor Foxa2 permanent is aangeschakeld, bewegen meer, hebben een sneller metabolisme en zijn gevoeliger voor insuline. Dikke muizen waarbij het gen wordt aangeschakeld, verliezen gewicht en hebben stabielere glucoseniveaus. De auteurs speculeren dat het activeren van het eiwit wellicht ook bij mensen kan helpen in de strijd tegen overgewicht.

Eenzaam gevoel is besmettelijk

Door onze redactie wetenschap

Rotterdam, 3 dec. - Eenzaamheid is besmettelijk: het gevoel verspreidt zich door een netwerk van mensen, met name vrouwen. Het gaat wat sneller bij vrienden dan bij familieleden. Iemand heeft ruim 50 procent meer kans om zich eenzaam te voelen als een vriend eenzaam is, 25 procent meer kans als een vriend van een vriend eenzaam is, en 15 procent als het gaat om een vriend van een vriend van een vriend. Het gaat hierbij uiteraard om gevoelens van eenzaamheid en niet om isolatie: voor geïsoleerd levende mensen is het lastig om iets in een sociaal netwerk te verspreiden. De Amerikaanse onderzoekers gebruikten een groot gegevensbestand met informatie over ruim 5.000 mensen en hun sociale contacten, die jaren achtereen werden ondervraagd. Het onderzoek wordt binnenkort gepubliceerd in het decembernummer van Journal of Personality and Social Psychology.

Eerstgeborenen: weinig vertrouwen

Door onze redactie wetenschap

Rotterdam, 3 dec. - Eerstgeborenen in een gezin zijn later als volwassen minder op samenwerking gericht en onbetrouwbaarder tegenover onbekenden. Dat blijkt uit Frans onderzoek, aan de Universiteit van Montpellier, onder 510 anonieme studenten die een investeringsspel deden met moegelijkheid van samenwerking en wederkerigheid. De factor ‘eerstgeborene van meerdere kinderen’ voorspelde de uitkomst veel beter dan leeftijd, geslacht, inkomen of religie. Geboortevolgorde kan invloed hebben op ontwikkeling en persoonlijkheid. Minder samenwerken met vreemden hoort daar voor oudste broers en zussen nu ook bij, volgens de onderzoekers. Die vinden dat verschijnsel vooral interessant tegen de achtergrond van menselijke sociale evolutie (Animal Behaviour, online).

Kijkfile is even erg

Door onze redactie wetenschap

Rotterdam, 3 dec. - Files die ontstaan doordat kijkers naar een ongeluk aan de andere kant van de vangrail op hun rem gaan staan, zijn net zo erg als files als gevolg van het ongeluk zelf. Dat concludeert Victor Knoops in onderzoek waarop hij vandaag promoveert aan de Technische Universiteit Delft. Met video-opnamen stelde Knoops vast dat de wegcapaciteit achter het ongeluk en in de kijkfile afneemt met tussen 30 en 50 procent. Het plaatsen van ondoorzichtige schermen, waarmee Rijkswaterstaat nu al experimenteert, is volgens Knoops een verstandige aanpak van het probleem.