Korpschef Pietje heeft het, dus ik wil het ook

Een aantal korpschefs krijgt veel extra’s, naast het salaris.

Minister van Binnenlandse Zaken wil dit aanpakken.

" Meer blauw op straat". Trots houdt dit standbeeld van een politieagent met de handen op de rug voor het nieuwe politiebureau van Naaldwijk de omgeving in de gaten . foto VINCENT MENTZEL/NRCH==F/C==Nederland. Naaldwijk, 16 mei 2009 Mentzel, Vincent

Miljoenenbezuinigingen die al dan niet ten koste gaan van blauw op straat. Het communicatiesysteem C2000 dat het op cruciale momenten laat afweten. Een omstreden bonnenquotum dat in Den Haag met veel bombarie is afgeschaft, maar door de korpsen nog altijd wordt gehanteerd.

Als het over de politie gaat, is het al gauw hommeles tussen de minister en Tweede Kamer. Afgelopen weekeinde ontstond ophef na een uitzending van RTL Nieuws over de hoge vergoedingen die korpschefs en hun plaatsvervangers bovenop hun salaris ontvangen, onder meer voor piketdiensten en voor hun woningen.

In sommige gevallen gaat het om tienduizenden euro’s. Enkele hoofdcommissarissen blijken ondanks hun representatietoelagen nog bonnetjes te hebben ingeleverd voor onder meer haargel, etentjes en stomerijkosten.

In De Telegraaf van gisterochtend kreeg de kwestie een vervolg in het artikel Politiebaas als koning rondgereden. Op de voorpagina berichtte de krant over Ad van Baal, de bestuursvoorzitter van de Politieacademie, die „wel heel excessief” gebruik zou maken van zijn dienstauto („limousine”) met chauffeur. Zijn chauffeur rijdt dagelijks maar liefst 680 kilometer (!) om hem op het werk te krijgen. „Politietopman Van Baal woont in Alphen aan den Rijn, werkt in Apeldoorn en laat zich dagelijks heen en weer rijden door een chauffeur die in Drachten woont.”

De aanstelling van oud-generaal Van Baal was sowieso omstreden, aangezien zijn salaris door zijn pensioen bij Defensie ver boven de Balkenendenorm uitkomt.

Kamerlid Attje Kuiken (PvdA) eist opheldering van minister Ter Horst (Binnenlandse Zaken, PvdA) over het verhaal. Dat is al de tweede keer binnen één etmaal, want dinsdagmiddag vroeg zij de minister in het vragenuur nog om duidelijkheid over het declaratiegedrag van de politietop. Kuiken vindt, zoals vrijwel de hele Tweede Kamer, dat de vergoedingen en declaraties „niet in verhouding staan tot het salaris en de toelagen van de agenten op straat” en dat is „in deze financieel krappe tijden zeker niet uit te leggen”.

CDA’er Coskun Çörüz noemt het gedrag van de politietop „zorgelijk en disproportioneel”, Naïma Azough (GroenLinks) vindt dat het gedrag getuigt van een „gebrek aan moreel kompas”.

Ter Horst benadrukte dat zij de „irritatie en boosheid” van de Kamer deelt. „Het is absoluut pijnlijk dat dit punt nu aan de orde is”, erkende zij. Net als afgelopen weekeinde uitte zij haar ongenoegen over het toekennen van „allerhande vergoedingen bovenop toch al niet slechte salarissen”. Tegelijkertijd constateerde ze dat er op dit moment te ruime mogelijkheden zijn om dergelijke toelagen aan de politietop toe te kennen. De regelingen zijn te divers, zei de minister: het systeem drijft zichzelf op. „Een korpschef die hoort dat een andere korpschef een regeling heeft, zegt tegen zijn korpsbeheerder: Pietje heeft het, dus ik wil het ook. Daar moeten wij vanaf.”

Om die reden is Ter Horst samen met de korpsbeheerders – de burgemeesters van de centrumgemeenten van politieregio’s – bezig een nieuwe beloningsstructuur op te stellen. Kern daarvan is dat voor de politietop dezelfde regels moeten gelden als voor topambtenaren bij het Rijk, zowel wat het maximumsalaris betreft als de toelagen en incidentele beloningen.

De nieuwe regels moeten simpel zijn en zorgen voor eenduidigheid, zegt Ter Horst. „Een aantal zaken dat nu wel gebeurt, is dan niet meer mogelijk.”

Vooralsnog is het onduidelijk of de korpschefs daadwerkelijk regels hebben overtreden, zei de minister gisteren. Dat wordt nagegaan. Als blijkt dat het zo is, worden „passende maatregelen” getroffen. Sowieso moeten gedeclareerde kosten worden terugbetaald, benadrukte Ter Horst. Of nog verdere maatregelen worden genomen is afhankelijk van de regel die zou zijn overtreden.

De nieuwe beloningsregels voor de politietop gaan wat de minister betreft ook gelden voor de huidige korpschefs. In januari overlegt Ter Horst met de korpsbeheerders.

Voor een deel van de Tweede Kamer duurt dat te lang. Daarom volgt nog voor het einde van het jaar een spoedoverleg.

    • Barbara Rijlaarsdam