Waarom moeten kinderen aan elkaar schrijven leren?

Waarom moeten kinderen in groep 3 aan elkaar schrijven leren, vraagt Pieternel Bultema uit Alblasserdam zich af. Na een paar jaar gaan ze toch weer los schrijven. „Is dit niet verwarrend?”

Schrijven is een van de moeilijkste vaardigheden die we kinderen leren, zegt Gaudola van Vlissingen. Ze is schrijfpedagoog en docent aan de pabo in Rotterdam. Het vraagt een nauwkeurige samenwerking tussen ogen, brein, nek en vingerspieren.

Het Centraal Instituut voor Toetsontwikkeling (Cito) meldt in de nota Balans van handschriftkwaliteit in het primair onderwijs (1999) dat verbonden schrift onder schoolkinderen het meest voorkomt. Volledig verbonden schrift neemt af als het kind in een hogere groep komt: in groep 5 schrijft 80 procent alles aan elkaar, in groep 8 iets meer dan 50 procent.

Op welke leeftijd kinderen leren om elkaar te schrijven, hangt af van de schrijfmethode die een school kiest. Ben Hamerling, ontwikkelaar van de schrijfmethode Schrift en aangesloten bij de Stichting Schriftontwikkeling benadrukt het belang van jong aan elkaar leren schrijven. „Deze manier is het makkelijkst. Elke nieuwe letter begint daar waar de vorige ophoudt. Bij blokschrift (losse letters) begint elke letter op een andere hoogte en in een andere richting en is voor elke lettercombinatie een andere letterafstand nodig.” Ook blokletters moet je leren maken.

Bovendien heb je later profijt van verbonden schrijven, zegt Dick Schermer, namens Platform Handschriftontwikkeling. „De aangeleerde vloeiende bewegingen bevorderen de vorm van de losse blokletters.”

Van Vlissingen van de pabo vergelijkt het leren schrijven met rijles. Je leert de basis, en gaat daarna een eigen stijl ontwikkelen. Geen goede ontwikkeling, meent Hamerling van Schrift: „De kwaliteit wordt verpest als je een ‘eigen’ handschrift aanmoedigt.” Als voorbeeld noemt hij het ‘meidenhandschrift’ (groep7/8); een zootje samengeraapte, slecht gespatieerde letters.

Ter geruststelling: al die verschillende letters leiden niet tot schrijfproblemen, vertelt Van Vlissingen. „Kinderen worden overal geconfronteerd met alle mogelijke soorten letters en cijfers en die leren ze gewoon decoderen.” Schrijfproblemen worden wél veroorzaakt door een achterstand in de motorische ontwikkeling.

Viola Lindner

    • Viola Lindner