Strijd voor welzijn dolfijn

scene uit de documentaire The Cove (2009) FOTO: Benelux Film Eight time world-champion freediver Mandy Rae Cruickshank dives with a humpback whale that befreinded her during the filming of the documentary, The Cove. Psihoyos, Louie

The Cove. Regie: Louie Psihoyos. In: 8 bioscopen.****

Het is allemaal de schuld van Flipper, zegt zijn voormalige trainer Ric O’Barry in de documentaire The Cove, de publieksfavoriet van het afgelopen IDFA. De dolfijn uit de legendarische televisieserie uit de jaren zestig werd een ster, waarna de dolfinaria overal ter wereld als paddestoelen uit de grond schoten. En iedereen wilde in het wild met dolfijnen rondzwemmen, ze aanraken en knuffelen. Tijdens zijn bemoeienis met de tv-serie leerde O’Barry veel over het gedrag van de geliefde tuimelaardolfijnen. Maar hij kwam ook tot inkeer: ze moeten niet in gevangenschap leven. Sindsdien is hij een dierenactivist die de afgelopen 35 jaar zoveel mogelijk dolfijnen probeerde te bevrijden.

O’Barry is de hoofdpersoon van The Cove, een documentaire die openlijk oproept tot activisme. Hij voert vooral actie in Japan, waar in het plaatsje Taiji dolfijnen worden gevangen. Een deel is bestemd voor de verkoop aan dolfinaria, het andere deel wordt in een zorgvuldig afgeschermd gebied gedood en verwerkt tot vis die in supermarkten in de schappen ligt. Een levende dolfijn brengt 50.000 dollar op, de economische belangen zijn dus groot. De Japanners zwijgen echter over het hoge kwikgehalte dat dolfijnenvlees bevat, de film laat zien dat er zelfs op hoog niveau gelobbyd wordt om dolfijn in het schoollunchpakket te krijgen, met het gevaar van kwikvergiftiging als resultaat.

Filmmaker Louie Psihoyos speelt zelf een actieve rol in de film. Hij is de verteller, is af en toe in beeld en samensteller van een team dat in Taiji probeert geheime beelden te maken van het doden van de dolfijnen. Met die beelden kan de wereld vervolgens worden wakker geschud: doe iets! Het koelbloedig afmaken van de dolfijnen gebeurt in een baai die voor de buitenwereld afgesloten is en streng wordt bewaakt. Schier onmogelijk om daar te filmen. En daar wordt The Cove dan ook een spannend jongensboek: krijgt Psihoyos het voor elkaar?

Alle mogelijke technologische middelen worden ingezet. Van thermische camera’s en supergevoelige microfoons tot in rotsblokken van piepschuim verborgen digitale camera’s. Psihoyos heeft bevriende duikers gerekruteerd, mensen van een special effects-afdeling om de rotsblokken te maken en wat techneuten en avonturiers. Zo wordt The Cove niet alleen een opwindend en emotioneel verslag van de strijd tegen dolfijnvangst, maar legt die ook onbewust vast hoe technologisch geavanceerd onze technocratische maatschappij inmiddels is. Daarom is het des te ironischer dat Japan – technologieland bij uitstek – op eigen terrein wordt verslagen.

    • André Waardenburg