Raadslid, heb je daar wat aan?

Op 3 maart 2010 zijn er gemeenteraadsverkiezingen. Binnenkort moeten de lijsten met kandidaten bekend zijn.

Wat levert lidmaatschap van de raad op voor je carrière?

Er is haast bij. Wie de komende vier jaar één van de bijna tienduizend zetels in de Nederlandse gemeenteraden wil bezetten, moet er voor zorgen dat hij voor 19 januari op de kandidatenlijst staat van een politieke partij. Want dat is de datum waarop de kandidatenlijsten voor de gemeenteraadsverkiezingen van 3 maart 2010 officieel worden vastgesteld.

De vraag is waarom je zo nodig in de gemeenteraad zou willen. Het is weliswaar nobel om je op die manier maatschappelijk nuttig te maken, maar levert het raadslidmaatschap je ook wat op voor je verdere loopbaan?

Jazeker, vindt Peter Otten, voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Raadsleden. „Als raadslid ontwikkel je eigenschappen die in je ‘gewone’ werk enorm van pas komen. Je weegt het algemeen belang af tegen individuele belangen van burgers.” Voor raadsleden is de valkuil groot om mee te gaan met de inwoner tegen bijvoorbeeld het besluit een weg te verbreden, zegt Otten.

„Omdat het bezwaar goed voor te stellen is, wanneer een besluit leidt tot verkeersoverlast voor de deur. Dan is het de kunst om te luisteren, maar uiteindelijk breder te denken. En precies dat komt van pas als je leiding geeft.”

Ook volgens Gerda Bosdriesz, projectleider lokale democratie bij het Instituut voor Publiek en Politiek, steek je van de gemeenteraad veel op. „Je leert omgaan met weerstanden en ziet hoe grote beslissingen worden genomen. Dat komt van pas bij elke baan.”

In de politiek leer je dat een voorstel niet alleen wordt aangenomen, omdat het inhoudelijk zo goed is, volgens Bosdriesz. „Het gaat erom partijen en belangengroepen te betrekken bij de beslissing en ze jouw kant op te krijgen. Alleen als je dat doet, is er kans op succes. Dat geldt in de politiek maar ook bij bedrijven en de overheid.”

Toch is het lidmaatschap van de gemeenteraad niet alleen maar positief voor je carrière. „Zeker het bedrijfsleven zit niet altijd te wachten op gemeenteraadsleden als werknemers”, zegt Marion Stein, griffier bij de gemeente Den Haag. Een griffier ondersteunt de gemeenteraad. Stein: „Het raadswerk kost een paar dagen per week. Voor werkgevers is dat vaak bezwaarlijk en dat kan je loopbaan hinderen.

„Bovendien zijn raadsleden door hun werkgever niet vrij inzetbaar in de gemeente waar ze in de raad zitten. Dat is om belangverstrengeling te voorkomen.

„Eigenlijk”, zegt Stein, „geldt dat veel werkgevers wél geïnteresseerd zijn in oud-raadsleden maar minder in actieve raadsleden.”

Ook Kasper Driehuijs, griffier bij de gemeente Hilversum en oud-raadslid in Utrecht, ziet complicaties bij het combineren van het raadslidmaatschap met een betaalde baan. Driehuijs: „Ik kan me voorstellen dat niet iedere werkgever zit te wachten op een werknemer die als gemeenteraadslid voortdurend met allerlei partijpolitieke standpunten naar buiten treedt.”

Titia Lont begeleidt namens adviesbureau P&O Services Groep oud-politici bij hun verdere carrière. Ook zij ziet nadelen. Lont: „Politici worden vaak gezien als eigenwijze mensen die snel een mening geven en de neiging hebben aan de touwtjes te willen trekken. Daar zit niet elke werkgever op te wachten.”

Toch valt het imagoprobleem voor raadsleden in de praktijk mee, volgens Lont. „Raadslidmaatschap is geen fulltimebaan, in tegenstelling tot bijvoorbeeld het lidmaatschap van de Tweede Kamer.

De meeste raadsleden doen het politieke werk naast hun gewone baan. Ze staan dus met twee benen in de maatschappij en hebben minder last van het soms negatieve imago van beroepspolitici.”

Bovendien, zegt Lont, blijkt uit onderzoek dat het bedrijfsleven weliswaar huiverig is om oud-politici aan te nemen, maar dat ze enorm worden gewaardeerd als ze eenmaal bij een bedrijf binnen zijn. „Ze brengen vaak een breed netwerk mee en weten hoe een besluit genomen wordt. Dat is voor elk bedrijf een aantrekkelijke versterking.”

    • Tobias Reijngoud