Mogen de elitairen ook af en toe goede muziek horen?

Radio 4 is overdag al sterk vervlakt, meent Paulus van Vliet. Pas ’s avonds wordt het genieten voor elitairen. Enkele tips ter verbetering.

Bas van Putten schrijft een vlammend stuk tegen de vervlakking van Radio 4 (‘Laat de popiejopies van Radio 4 afblijven’, Opiniepagina, 23 nov.). Hulde daarvoor. Maar wat moet die Van Putten nog jong zijn! Want er is niets nieuws onder de zon.

In de tijd dat Radio 4 bestaat, is er een niet-aflatende strijd gevoerd door mensen met verstand zoals violist Theo Olof, een van de ijveraars voor oprichting van de zender, en tegen de vervlakking daarvan.

In de loop van de jaren is er veel verbeterd aan de zender, vooral door de NOS en de VPRO die, niet gehinderd door luistercijfers, goede programma’s maakten voor de ‘elitairen’ van Bas van Putten, waartoe ik me best wil rekenen.

Er bleef echter ook een boze buitenwereld actief, die niets van de doelstelling van de zender wilde begrijpen. En die boze buitenwereld heeft zijn sporen achtergelaten. Alles moest vooral aardig zijn en versierd worden met veel gepraat. Wie vroeg daar eigenlijk om? De luisteraars niet. Die wilden hun al dan niet elitaire muziek horen.

Enfin, wat hebben we nu nog?

Vroeg op vier (NPS) waar de gevierde Haffmans elke dag moet zeggen: ‘Aangenaam wakker worden!’ en zowaar, hij krijgt het uit zijn strot. Meestal weinig te beleven; na achten wil er nog wel eens iets aparts klinken.

Enige tijd geleden had iemand bedacht om niet-bekende-Nederlanders op te voeren die hun favoriete platen mochten presenteren. Aan je bed, ’s ochtends! Ga nu toch weg, dat is toch verschrikkelijk. Gelukkig snel verdwenen deze horreur. Daarna de hele ochtend huilen met het leed dat Maartje van Weegen heet, pure Plastic FM. En waarom toch steeds weer die Bekende Nederlander? Die mensen komen steeds weer met het vioolconcert van Beethoven of de Notenkraker. En als dat alles achter de rug is, komt onze nationale grapjas Hans van den Boom om de hoek kijken. Bent u er nog, elitaire luisteraars?

Eindelijk thuisgekomen na een dag hard werken is het weer Robje Piggelmee (Muziek van Tafel) die een fantastisch programmaatje heeft samengesteld uit de top-100 van Plastic FM.

Hèhè, pas na 19.30 u. wordt het normaal en gevarieerd. Dat is een hele zit de hele dag. Een en al vervlakking, dus ik begrijp eigenlijk niet wat er nog te vervlakken valt.

Maar genoeg geklaagd. Dan nu wat elitaire adviezen:

Schaf het nieuws af: kun je ergens anders ook horen.

Laat muziek horen vanaf de Middeleeuwen tot aan gisteren met zo min mogelijk toelichting; verwijs hiervoor naar websites.

Verzin svp niets nieuws.

Stel een luistercursus samen voor jongeren. Deze moeten door ons gewonnen worden, niet andersom.

Vraag luisteraars niet naar hun favoriete muziek. Dat wordt alleen maar Notenkrakers.

Managers: stap op of luister eens naar buitenlandse zenders.

Paulus van Vliet is architect.

    • Paulus van Vliet