In en uit Afghanistan..

Drie maanden heeft president Obama gekauwd op een plan voor Afghanistan. Sinds vannacht is bekend waartoe zijn finale analyse van de nu acht jaar durende oorlog zal leiden. Komend half jaar zullen de Verenigde Staten hun troepenmacht in het zuiden en oosten van Afghanistan uitbreiden met 30.000 man. De bondgenoten worden geacht maximaal 8.000 manschappen extra te leveren. De totale troepenmacht wordt zo opgestuwd tot 140.000 militairen. Maar niet voor lang. Irak lijkt het voorbeeld voor Obama. In juli 2011 gaan de eerste Amerikanen alweer terug naar huis.

Dat is kort dag. Maar de ambities voor de tussenliggende 18 maanden zijn groot. In deze periode moet niet alleen de opmars van de Talibaan, het „momentum” van rebellen, tot staan worden gebracht. Het reguliere Afghaanse leger moet over anderhalf jaar ook sterk en getraind genoeg zijn om zelf de verantwoordelijkheid te dragen voor de „toekomst”. Ook president Karzai is de wacht aangezegd. Hij hoeft niet meer te rekenen op een „blanco cheque” waarmee hij zichzelf en zijn corrupte machtsstructuur in het zadel kan houden.

Anders dan zijn voorganger beperkte Obama zich in zijn toespraak tot cadetten van de militaire academie in West Point niet tot hoerapatriottisme. Zijn toon was bezorgd. Hij erkende dat de interventie dreigt te mislukken. Zelfs de „status-quo is niet houdbaar” zonder nieuwe inzet, zei hij bevelhebber McChrystal na. Obama gaf toe dat het onverteerbaar is nog eens 30 miljard dollar te spenderen, terwijl de eigen bevolking lijdt onder de grootste economische crisis in tachtig jaar. En de president refereerde expliciet aan Vietnam. De vergelijking met dat fiasco gaat volgens hem echter niet op omdat die oorlog, anders dan de huidige in Afghanistan, niet werd gesteund door een brede coalitie van 43 landen en niet werd gevoerd om concrete terreuraanvallen op Amerika te smoren.

Er rijzen niettemin vragen over zijn strategie. Afghanistan was thuishaven voor Al-Qaeda. De dreiging is uitgewaaierd naar Pakistan en ‘mislukte’ staten verder weg. Terroristen plegen zich niet aan grenzen te houden. Hoe gaan de VS die mobiliteit weerstaan? Op een aantal concretere hoofdpunten is Obama ook vaag gebleven. Of hij de extra inzet kan betalen met reguliere belastingen, is ongewis. Of de terugtocht substantieel of symbolisch van aard zal zijn, is ook onduidelijk.

Het blijft een „grote beproeving”, zoals Obama zei. Maar nu staat wel al vast dat hij kiest voor containment. Het plan om van Afghanistan een moderne staat te maken is opgegeven. Dat is geen nederlaag. Engeland en Sovjet-Unie hebben die ervaring eerder opgedaan. Op stel en sprong weg is ook geen optie. Het kan niet eens. De Sovjet-Unie deed er drie jaar over. Hij heeft het woord niet in de mond genomen, maar in feite heeft Obama gekozen voor een exitstrategie.

En dat is verstandig. Temeer daar deze exitstrategie niet alleen militair wordt opgetuigd maar nadrukkelijk politieke dimensies zal hebben. Het blijft een gok. Maar het is de enige optie die, na acht jaar vallen en weinig opstaan, nu nog rest.