Positie Zalm is langer onzeker

Wat hij precies wel of niet heeft gedaan is nog niet bekend. Maar Gerrit Zalm lijkt al veroordeeld voor zijn rol als financieel directeur bij DSB Bank.

Het is een gevaarlijke carrousel. En Gerrit Zalm zit er middenin.

De voormalige minister van Financiën is onderwerp van speculatie. Niet over hoe hij functioneert als topman van ABN Amro. Nee, de aandacht richt zich op het jaar dat hij financieel directeur was bij de Dirk Scheringa Beheer Bank.

Het gaat al niet meer over wát Zalm heeft gedaan tijdens zijn periode als DSB-directeur. Of hij bijvoorbeeld iets heeft ondernomen tegen de praktijken van DSB waardoor klanten met dure en onnodige koopsompolissen werden opgezadeld. Of dat hij juist de andere kant heeft opgekeken. De discussie spitst zich nu al toe op de vraag of Zalm kan aanblijven bij ABN.

Zalm bungelt, en dat gaat nog wel even duren. Vandaag zou het onderzoek klaar zijn dat de toezichthouders doen naar de voormalige bestuursleden van de failliete instelling uit Wognum. Maar De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten (AFM) hebben meer tijd nodig. Minister Bos (Financiën, PvdA) zei vanmorgen dat de publicatie van het rapport is uitgesteld tot januari.

Dus haalt Zalm in ieder geval de Kerst? Wellicht. Het uitstel kan een zegen zijn. De aandacht kan verslappen en naar andere nieuwsontwikkelingen gaan.

Maar het kan ook een doodssteek zijn. Hoe langer het duurt voordat er een officieel verslag komt over de rol van oud-bestuurders, hoe moeilijker de positie van vooral Zalm kan worden. De VVD’er geeft immers leiding geeft een van de grootste banken van Nederland. Hij moet bovendien het complexe proces leiden van de integratie van ABN en Fortis.

Wat banken niet kunnen gebruiken, zeker niet in deze tijden van financiële crisis, is een topman met een beschadigd imago. Banken moeten het hebben van vertrouwen en van de leidinggevenden wordt tegenwoordig een smetteloos blazoen geëist.

En zijn imago is onmiskenbaar beschadigd. Dat hij topbestuurder was bij een bank met een slechte reputatie, was ook voor het faillissement in oktober een smet. Al is het de vraag hoe snel een bestuurder een onderneming kan omvormen. Maar vorige week kwam er een brief van Zalm aan de AFM naar buiten via de Volkskrant, waarin hij ontkent dat DSB klanten met te hoge leningen opzadelde. Enkele dagen later stelde Tweede Kamerlid Jolande Sap (Groenlinks) dat zij zich kon voorstellen dat Zalm zelf zou aftreden.

Tekenend was ook dat Bos, de man die hem vorig jaar vroeg om de leiding te nemen bij de genationaliseerde ABN Amro, vervolgens zinspeelde op een vertrek van Zalm. De minister stelde dat het onderzoek van de toezichthouders moet worden afgewacht, maar dat de positie van Zalm onhoudbaar wordt als blijkt dat hij grote steken heeft laten vallen bij DSB Bank.

Zalm ging overigens eind vorige week zelf even in de tegenaanval. Tegen televisiestation RTL-Z zei hij dat hij de kredietnormen tijdens zijn jaar als financieel directeur wel degelijk heeft aangescherpt en dat hij het rapport van de toezichthouders „met een gerust hart” afwacht. Als het rapport negatief is, stelde Zalm, dan zal hij vertrekken.

Het gesteggel over de toekomst van Zalm zal tot ongerustheid leiden bij Bos en bijvoorbeeld Nout Wellink, president van toezichthouder De Nederlandsche Bank.

Als Zalm vertrekt omdat hij inderdaad steken liet vallen bij DSB, kan dat een domino-effect hebben. Het was immers De Nederlandsche Bank van Wellink die toestemming gaf voor de benoeming van Zalm als topman van ABN Amro. En de centrale bank had kunnen, en zelfs moeten, weten wat er aan de hand was bij DSB, ook in het jaar dat Zalm daar bestuurslid was. En het was Wouter Bos die eind 2008 trots zijn voorganger op Financiën presenteerde als de ideale kandidaat voor de positie van topbankier.

    • Heleen de Graaf