'Nog te vroeg voor vertrek uit Afghanistan'

Rusland steunt de internationale militaire aanwezigheid in Afghanistan. Zelf wil het land ook meer doen, zegt de ambassadeur in Kabul.

People pass by the Darulaman Palace in Kabul, Afghanistan, Sunday, Nov. 29, 2009. (AP Photo/Alexandre Meneghini) AP

Het Westen zou een fout maken als het zijn troepen uit Afghanistan terugtrekt voordat er een effectieve regering in het land is. Dat zegt Andrej Avetisjan, de Russische ambassadeur in Kabul. „Wij steunen de internationale troepen hier. Wij hebben er geen belang bij als ze een nederlaag lijden, want dan kunnen wij de problemen later oplossen. Het is ons gemeenschappelijke belang om een oplossing te vinden.”

Terwijl veel westerse landen hopen dat de Amerikaanse president Obama vannacht een nieuwe strategie ontvouwt die uitzicht geeft op terugtrekking van hun troepen uit Afghanistan, maakt Rusland zich juist op om meer te gaan doen, aldus ambassadeur Avetisjan.

„De afgelopen acht jaar heeft Rusland gezocht naar een rol in de nieuwe Afghaanse situatie. We waren vastbesloten, en dat zijn we nog steeds, om nooit meer militair in Afghanistan op te treden.” Twintig jaar geleden trok Moskou, na een eigen militaire operatie in Afghanistan die tien jaar had geduurd, zijn troepen onverrichter zake terug, Afghanistan in chaos achterlatend.

„We hebben een moment afgewacht om hier andere dingen te kunnen doen, en dat moment lijkt eindelijk aangebroken. Eindelijk zien we dat er pogingen zijn het land weer tot leven te brengen. Dat is heel goed, want we hebben onze westerse vrienden steeds gezegd dat je hier niet kan winnen door alleen het terrorisme te bestrijden.”

Het gemeenschappelijke doel, zegt Avetisjan, moet zijn „om te zorgen dat Afghanistan en de Afghaanse troepen op eigen benen kunnen staan en zelf kunnen vechten. Maar zo ver is het nog niet. Er moeten eerst nog veel Afghaanse militairen en politiemensen worden geworven en opgeleid. Natuurlijk kan geen enkel land hier voor altijd blijven, maar ik ben bang dat je alles verpest door nu een datum te noemen waarop de troepen weg moeten zijn. Want dan gaat iedereen achterover zitten en wachten tot het zover is.”

Omdat Obama zijn plannen nog niet openbaar heeft gemaakt, en de Russische regering dus ook nog geen formele reactie heeft gegeven, juicht ambassadeur Avetisjan alleen op persoonlijke titel de extra troepen toe die de Amerikaanse president naar verwachting naar Afghanistan zal sturen. „Extra troepen zijn nodig om de veiligheidssituatie op korte termijn te verbeteren. Als dat lukt zal het makkelijker zijn het bestuur, de economie en andere zaken op te bouwen.”

Rusland vreest echter, zegt de ambassadeur, dat de nieuwe militaire aanpak enkele van dezelfde fouten bevat waar de Sovjet-Unie eerder al op is stukgelopen. „De militaire tactiek is dezelfde als die van het Sovjetleger: steden en enkele bases onder controle houden, zonder je militaire en politieke invloed verder te verbreiden in de provincies. Maar de nieuwe Amerikaanse tactiek om de bescherming van burgers voorrang te geven is een stap in de goede richting.”

Dat het Westen zich zo sterk gericht heeft op het houden van vrije een eerlijke verkiezingen was in de Afghaanse context onnodig, zegt Avetisjan. „De democratische instellingen in Afghanistan moeten meer dan ooit gesteund worden, in Afghanistan meer dan in enig ander land. Maar tijdens de verkiezingen hadden we nogal wat kritiek op het Westen, want we zijn ervan overtuigd dat de Afghanen niet te veel onder druk gezet moeten worden. In Afghanistan kun je geen verkiezingen houden alsof het Finland is, daar moet je stap voor stap naartoe werken.

De Rus heeft voorlopig geen grote verwachtingen van een verzoeningsproces met de opstandelingen. „Verzoening met de Talibaan, waarbij hun leiders een rol gaan spelen in de politiek, is op den duur een mogelijkheid. Maar het is een heel delicaat en langzaam proces. En het moet ook niet snel gaan, het kan niet volgend jaar gebeuren. Het is heel moeilijk om kort na gevechten tot een akkoord te komen. Daar moet tijd overheen gaan. Rusland is er tegen om nu mensen van de sanctielijst van de Verenigde Naties te halen en ze hier te laten meepraten.”

Gevraagd of het streven naar verzoening onderdeel kan zijn van een exitstrategie, zegt Avetisjan: „Die twee zaken kun je verbinden. Maar voor verzoening heb je een krachtige Afghaanse regering nodig. En daarom zijn verbetering van de bestuurlijke organisatie en economische ontwikkeling zo belangrijk. Een levensvatbaar land met een effectieve regering kan zelfverzekerd genoeg zijn om aan verzoening te denken. Maar als je nog niet zover bent, zullen mensen vrezen voor hun leven.”

    • Aunohita Mojumdar