Even de update voor je brein downloaden

Informatietechnologische ontwikkelingen groeien al sinds 1890 exponentieel, zegt futurist Ray Kurzweil.

Binnen enkele decennia zijn we allemaal onsterfelijk.

Futurist Ray Kurzweil heeft de film over zijn leven die vorige week op documentairefestival IDFA draaide een keer of zes, zeven gezien. Hij vindt het een geweldige film, zegt hij. „En ik heb er ook iets van geleerd: hoe belangrijk de relatie met mijn vader in mijn leven is geweest, en hoe zijn tragische ervaringen op het gebied van gezondheid mij hebben beïnvloed.”

Kurzweils vader is niet ouder dan 58 geworden. Ray Kurzweil, nu 61, heeft diens diabetes en hartproblemen geërfd. Maar hij zal er niet aan overlijden, verwacht hij. Want hij denkt dat de mens binnen enkele decennia onsterfelijk wordt.

Dus hij ook. En niet alleen dankzij de cocktail van 150 pillen per dag die hij slikt – een zelfbedacht regime. Kurzweils centrale stelling, zo benadrukt hij keer op keer tijdens het gesprek in de Amsterdamse Tuschinskibioscoop, is dat de technologische ontwikkelingen al sinds 1890 exponentieel zijn toegenomen. Ook tijdens recessies en oorlogen. En dat zullen ze blijven doen, verwacht hij. Computers worden steeds sneller, kleiner en goedkoper. En ze zullen binnen enkele decennia een onderdeel van de mens worden en de mens verbeteren. Die zal dan niet meer sterven, maar gerepareerd en geback-upt worden. Tegen die tijd gaan de technologische ontwikkelingen extreem snel, denkt Kurzweil. Futuristen zoals hij noemen dat hypothetische verschijnsel de ‘singulariteit’.

Kurzweil is klein en oogt bijna kwetsbaar – maar hij heeft ook een ondoordringbare muur van zelfvertrouwen rondom zichzelf opgetrokken. „Lees mijn boeken”, zegt hij verschillende keren als wat ik vraag net buiten zijn standaardverhaal lijkt te vallen. Zijn boek The Singularity is Near (2005) bijvoorbeeld. „Daar staat mijn hele gedachtengang veel uitvoeriger in. Wat is je adres? Ik stuur ze je op.”

Maar eerst nog even zonder die boeken. Is er niet een natuurlijke limiet aan die groei van de technologie, namelijk de mens zelf? Bereiken we niet op zeker moment het punt dat we geen slimmere, kleinere of grotere machines meer kunnen maken? „Dat zou zo zijn”, zegt Kurzweil, „als we onszelf niet met technologie zouden verbeteren. In 2035 zijn mensen hybride, cyborgs, en hebben ze computers in hun hersenen. Dat gebeurt al: bij parkinsonpatiënten. Die hebben nu nog niet de grootte van een bloedcel, maar de grootte van een erwt.” Sommige parkinsonpatiënten hebben inderdaad een elektrode in hun hersenen die met stroomstootjes het trillen vermindert.

Kurzweils toekomstverwachtingen zijn natuurlijk niet te verifiëren. Ze klinken zo radicaal, zegt hij, omdat onze intuïtie lineaire groei gemakkelijk kan bevatten, maar exponentiële groei niet. „Bij lineaire groei kom je in dertig stappen van 2 op 32, bij exponentiële groei kom je in dertig stappen van 2 op ruim een miljard.”

Tegen de tijd dat we „computers in onze hersenen” hebben, zegt Kurzweil, zullen die hersenen ook zijn aangesloten op internet en veel sneller kunnen rekenen dan computers nu. „Zo’n persoon is veel slimmer dan wij nu zijn. In feite is de software die wij in ons lichaam hebben, verouderd. Zo is het tegenwoordig geen goed idee meer om vetcellen te hebben die vet in het lichaam vasthouden. Maar over 15 tot 20 jaar zijn we zover dat we het lichaam kunnen herprogrammeren.”

En dan komt de volgende revolutie, voorspelt hij. „Over 25 à 30 jaar zal iedereen miljarden nanobots in zijn bloedbaan hebben, robots ter grootte van een bloedcel, die voortdurend checken of al onze cellen nog in orde zijn, reparaties uitvoeren en het immuunsysteem uitbreiden. Dat zal onze levensverwachting radicaal verlengen. Het zal tegen die tijd ook heel gewoon zijn om een back-up te maken van de informatie in je lichaam, zoals je hele mind file, alles in je hersenen. Als je bepaalde functies verliest, of als er nieuwe updates beschikbaar zijn, kun je die weer toevoegen.”

Vindt hij de overeenkomsten tussen zulke menstechnologische revoluties en het religieuze idee van een eindtijd gevolgd door een hemels leven ook niet frappant? „Ik herken inderdaad die resonantie wel. En misschien komen eindtijdvoorspellingen ook wel voort uit de intuïtie dat er wezenlijke veranderingen aankomen, al zal het dan niet 2012 worden, eerder 2050. Ik zie evolutie trouwens ook als een spiritueel proces: we gaan toe naar een tijd met meer intelligentie, meer liefde. We gaan meer op goden lijken.”

Bekijk de trailer van Transcendent Man over Kurzweil op www.transcendentman.com

    • Ellen de Bruin