Energieke Breederveld in Becketts Happy Days

Theater Happy Days van Beckett. Gezien: 21/11 Toneelschuur, Haarlem. Tournee t/m 14/2. Inl: www.allesvoordekunsten.nl. ****

Winnie zit vast in een heuvel; eerst tot haar middel, later tot haar nek. Dwingender kan een regieaanwijzing niet zijn. De enige vrijheid die regisseur en decorontwerpers zich kunnen veroorloven in Happy Days (1961) van toneelschrijver Samuel Beckett, is variaties aan te brengen in die heuvel. Happy Days verhaalt over een praatzieke vrouw die vast zit in een woestijnachtig landschap en een man die er rondscharrelt. Deze keer is een reusachtige jurk rond actrice Leny Breederveld gedrapeerd, als een goudgeel glanzend woestijnlandschap.

Breedervelds speelstijl is lichtzinnig. Ze speelt altijd al vaak op de lach, met een ondertoon van melancholie. Die combinatie heeft ze nu ten volle uitgebuit in haar Happy Days, geregisseerd door Ted Keijser. Winnie is de hele tijd druk in de weer, om een grote, naamloze dreiging te weerstaan. Haar telefoon, die steeds rinkelt, geeft suspense als in een Hitchcockfilm. Mime-speler Dik Boutkan vertolkt de rondscharrelende man die Winnie als een geliefde probeert te bereiken. Tevergeefs. Winnie behandelt hem hard.

Dit accent is nieuw in Happy Days. Meestal is de vrouw spotziek, nu is ze minzaam en zelfs cynisch. Voor haar heeft de liefde afgedaan, voor hem niet. In het tweede deel blijft van Winnie niets anders over dan haar gezicht. Alles komt nu aan op de menselijke stem als instrument; op de mimiek en dictie.

Het spelen van Happy Days is te vergelijken met de uitvoering van een bekend muziekstuk; het oude moet nieuw worden gemaakt. De toon van het stuk is in de loop van de jaren geëvolueerd van doem naar lichtzinnigheid. Breederveld heeft een lichte stem en die behoudt ze, al wordt de tekst zwarter en zwarter. Haar speelstijl is op wonderlijke manier zelfs energiek te noemen, al kan ze geen kant uit. Mooi hoe vorm en inhoud op dramatische wijze zo haaks op elkaar staan.

    • Kester Freriks