Dromen huisdieren, en dromen dieren überhaupt?

Lotte Straathof uit Rotterdam mailt kort maar krachtig: dromen dieren ook als ze slapen?

Een snuffelende neus, trillende snorharen, een kwispelende staart. Huisdieren lijken geregeld te dromen in hun slaap, of is dit een menselijke interpretatie? „Deze uiterlijke kenmerken wijzen er inderdaad op dat dieren kunnen dromen”, zegt Anton Coenen, hoogleraar neurofysiologie aan de Radboud Universiteit Nijmegen. „Het probleem is dat we het de dieren niet kunnen vragen.”

Mensen dromen vaak tijdens de remslaap. Ook bij de hogere zoogdieren is geconstateerd dat ze deze zogenoemde remslaap hebben, zegt Coenen. De remslaap is genoemd naar de snelle oogbewegingen die plaatsvinden (Rapid Eye Movements).

De hersenen zijn tijdens de remslaap zeer actief, op een manier die erg lijkt op hersenactiviteit wanneer we wakker zijn. In de jaren 70 is in Amerika en Frankrijk bij katten het droomgedrag onderzocht. Neurofysioloog Tom de Boer aan de Universiteit Leiden vertelt dat de onderzoekers bij de katten een gedeelte van de pons weghaalden. De pons is een hersengebied vlak boven de hersenstam dat er voor zorgt dat de grote spieren verslappen. Zo werd dus de spierverslapping tijdens de remslaap opgeheven. „Sommige katten stonden vervolgens in hun remslaap op, om op een denkbeeldige muis te jagen.”

Bij enkele zeezoogdieren, zoals de dolfijn, is geen remslaap geconstateerd. Het zal er mee te maken hebben dat de dolfijn in het water leeft, zegt De Boer. Een spierverslapping tijdens de remslaap is dan te gevaarlijk. Ook bij koudbloedige gewervelden, reptielen, amfibieën en vissen is geen remslaap ontdekt.

De functie van dromen is zowel bij mensen als bij dieren niet helemaal duidelijk. „De meeste hypotheses gaan in de richting van het ordenen en verbeteren van het geheugen.” Opmerkelijke of significante gebeurtenissen krijgen in de slaap een plaats in het geheugen. En dit gaat gepaard met beelden; de droom.

Emmelien Stavast

    • Emmelien Stavast