Taalboeken voor Sinterklaas (2)

Sint staat weer voor de deur en dus is het tijd om te kijken naar de leukste en nuttigste taalboeken.

Geen uitgeverij heeft dit jaar zo veel taalproducten uitgegeven als uitgeverij Van Dale. Op zich is dat niet verwonderlijk – Van Dale is een gespecialiseerde taaluitgeverij – maar dit jaar was de productie wel heel erg groot: ruim negentig boeken en digitale producten (zowel voor de iPhone als online). Veel te veel om op te noemen dus, maar er zitten een paar uitschieters tussen, zoals het Basiswoordenboek Nederlandse Gebarentaal (gebonden, 560 pag., 39,95 euro), het Modern uitroepenwoordenboek van Ton den Boon (‘Van aanvallûh tot ziezo, en 848 andere uitroepen’; gebonden, 224 pag., 22,95 euro) en het Wielersportwoordenboek (gebonden, 235 pag., 22,95 euro) van Jan Luitzen.

Nederland behoort stellig tot de dichtstbewoordenboekte landen ter wereld. Er waren al minstens drie wielersportwoordenboeken en dit jaar kwamen er twee bij: het bovengenoemde boek van Jan Luitzen plus het Groot wielerwoordenboek (gebonden, 404 pag., 24,90 euro) van de Vlaamse lexicograaf Marc De Coster. Luitzen is bij Van Dale zelfs met een ‘sportwoordenbibliotheek’ begonnen. Van zijn hand verscheen eveneens het Van Dale Golfsportwoordenboek (‘Van afterswing tot zandbunker, en 1948 andere woorden uit de golfsport’; gebonden, 22,50 euro).

Een ander serieus naslagwerk, dat pas twee weken geleden verscheen, is het Prima Handwoordenboek Nederlands van W. Martin en W. Smedts, uitgegeven door Het Spectrum (gebonden, 1.535 pag., 34,95 euro).

Niet alleen geeft dit woordenboek een adequate inventarisatie van het hedendaagse Nederlands, maar dit is het eerste naslagwerk waarin je kunt opzoeken welke woorden en uitdrukkingen alleen in Nederland worden gebruikt (circa 4.500) en welke alleen in Vlaanderen (circa 3.500). Eén voorbeeld: Nederlanders hebben het over een chipknip, terwijl Vlamingen het over een protonkaart hebben. De Grote Van Dale geeft wel aan wat typisch Vlaamse woorden zijn, maar niet wat typisch Nederlandse woorden zijn – eigenlijk nogal eenzijdig dus.

Voor wie zich wil verdiepen in correct schrijven en spellen zijn de uitgaven van het Genootschap Onze Taal onontbeerlijk. Ook dit genootschap brengt zeer geregeld nieuwe taalboeken op de markt. In samenwerking met Sdu uitgevers verschenen onlangs: Spelling geregeld (paperback, 122 pag., 11,95 euro), Leestekens geregeld (paperback, 126 pag., 11,95 euro) en Taal-top-100. De meest gestelde vragen over het Nederlands (paperback, 222 pag., 14,95 euro). In het laatste boekje lees je antwoorden op vragen als „Hoe noem je een inwoner van Barcelona?” (Barcelonees) en „Krijgen Jood en Joods altijd een hoofdletter?” (nee). De antwoorden en toelichtingen zijn altijd met benijdenswaardige helderheid geschreven.

Onze Taal is weliswaar het grootste taalgenootschap ter wereld, maar het ledenaantal daalt, dus u kunt ook nog overwegen een lidmaatschap cadeau te doen; u krijgt er een lezenswaardig taaltijdschrift voor retour.

De Leidse taalkundige Piet van Sterkenburg schreef nog twee boeken die niet ongenoemd mogen blijven: Een kleine taal met een grote stem (gebonden, 253 pag., 19,90 euro), een onderhoudende studie over het hedendaagse Nederlands, en Moenie mounie, niet mekkeren. Zuid-Afrikaans met een glimlach (paperback, 220 pag., 17,50 euro), een rijk geïllustreerd boek over de geschiedenis, de kenmerken en de woordenschat van het Afrikaans.

Bij woorden als plaasjapie, smoelneuker en vingeralleen schrijft hij korte historische toelichtingen.