Gewoon en recht voor zijn raap

Uruguay krijgt de kleurrijke, 74-jarige ex-guerrillastrijder José Mujica als president. Hij is recht voor zijn raap.

Hij zat bijna vijftien jaar in de gevangenis tijdens het militaire bewind in zijn land (1973-1985), maar nu is hij president. De 74-jarige José Mujica, een voormalige guerrillastrijder en kopstuk van het linkse Frente Amplio (Breed Front), won gisteren de verkiezingen in het Latijns-Amerikaanse land.

Mujica versloeg volgens exit polls met iets meer dan 53 procent zijn centrum-rechtse rivaal Luis Lacalle, die van 1990 tot 1995 president was. Hij volgt Tabaré Vazquez op, de eerste linkse kandidaat die ooit werd gekozen tot president in Uruguay.

Mujica was een van de medeoprichters van de Tupamaro-guerrilla , die in de jaren tachtig zoveel chaos schiep in Uruguay dat het land in eerste instantie de militaire dictatuur verwelkomde, die in 1973 aanving. De radicaal-linkse Tupamaro-beweging keerde zich met bankovervallen, ontvoeringen van politieke tegenstanders en bomaanslagen tegen de toen nog rechtse regering.

Mujica zat zelf het grootste gedeelte van het daaropvolgende militaire regime in eenzame opsluiting in de gevangenis, waar hij ernstig gemarteld werd. Hij was veroordeeld voor het doden van een politieagent, wat hij zelf altijd heeft ontkend.

Mujica zegt in die jaren geleerd te hebben dat een gewelddadige revolutie niet kan leiden tot blijvende sociale verandering. Voorafgaand aan de verkiezingen ontkende hij steeds de aantijgingen van zijn rivalen dat hij de stabiele democratie van Uruguay onder Vazquez zou gijzelen en een socialistische staat zou introduceren naar het model van de Venezolaanse leider Hugo Chávez.

Tijdens zijn overwinningstoespraak gisteren in de hoofdstad Montevideo noemde Mujica de Braziliaanse president Lula als zijn inspiratie. Lula klom eveneens op van militantenleider tot staatshoofd. Mujica zwoor tevens dat hij het gematigde beleid van zijn voorganger zou doorzetten.

Mujica staat in Uruguay bekend om zijn ‘gewoonheid’. Hij woont op een boerderij en pendelt dagelijks met zijn motor heen en weer tussen zijn woonplaats en de hoofdstad, waar hij tot nu toe in de Senaat zat. Ook staat hij erom bekend in de politiek recht voor zijn raap te zijn. Mujica dankte gisteren zijn „broeders” voor de overwinning. (BBC, AP)