Boos Iran wil tien nieuwe installaties

Twee dagen na de eis van het Internationaal Atoomenergie Agentschap dat Iran zijn nieuwe verrijkingsfabriek sluit, heeft Teheran gisteren juist de bouw van tien uraniumverrijkingsfabrieken aangekondigd.

Deze verharde stellingname werd gisteren verwoord door president Mahmoud Ahmadinejad. De zeer ambitieuze uitbreidingsplannen van het controversiële Iraanse nucleaire programma leidden tot bezorgde reacties van onder andere de Verenigde Staten, Frankrijk en Duitsland. Er is overigens twijfel of Iran zijn verklaarde plan kan uitvoeren.

De Iraanse leiders zijn woedend over de resolutie die vrijdag door het bestuur van het Internationaal Atoomenergie Agentschap (IAEA) werd aangenomen. Deze resolutie eiste eens temeer dat het land stopt met het verrijken van uranium en bovendien de bouw van de tweede verrijkingsfabriek bij Qom bevriest. Wel wordt in Teheran de diplomatieke weg opengehouden. Parlementsvoorzitter Larijani zei vandaag dat er nog „diplomatieke mogelijkheden” zijn.

Iraanse leiders verdrongen elkaar de afgelopen dagen om ongenoegen te uiten over de resolutie die ze „een politieke beslissing ingegeven door het Westen” noemden. Als eerste liet de vertegenwoordiger bij het IAEA, Soltanieh, vrijdag vlak na de aanvaarding van de resolutie weten dat Iran alle vrijwillige samenwerking met het IAEA zou stopzetten. Als dit dreigement wordt uitgevoerd, kan dat inhouden dat Iran minder inspecties toelaat, technische informatie weigert te geven en de veiligheidscamera’s van het IAEA afsluit.

„We beperken onze samenwerking tot het naleven van het Non-Proliferatie Verdrag”, zei Soltanieh op de staatstelevisie. Anders dan veel andere atoommachten heeft Iran het additioneel protocol, dat voorziet in ruimere inspecties niet geratificeerd. In plaats daarvan voert het op vrijwillige basis onderdelen daarvan uit om vertrouwen te wekken.

Het parlement riep gisteren op om de banden met het IAEA in het algemeen te verminderen. „Deze [IAEA-]resolutie geeft blijk van de hypocrisie in de wereld en is volledig politiek”, zei Kazem Jalali, woordvoerder van de commissie voor nationale veiligheid. „Als het Westen zijn positie herziet, zullen we blijven meewerken, maar we kunnen ook uit het Non-Proliferatie Verdrag stappen”, zei Jalali.

Vervolg Iran: pagina 5

Iran sluit weg diplomatie niet

Het parlement heeft wel vaker aan de regering gevraagd om de relatie met het IAEA op een lager pitje te zetten, maar tot dusverre heeft zij daar geen gehoor aan gegeven. Wel blokkeert het parlement al jaren de ratificatie van het additioneel protocol.

President Ahmadinejad gaf gisteren het duidelijkste signaal van de Iraanse woede. „Iran gaat tien nieuwe uraniumverrijkingsfabrieken bouwen, die in totaal tot 300 ton aan nucleaire brandstof zullen gaan produceren”, maakte de president bekend. Over twee maanden moet de bouw van vijf fabrieken beginnen, later volgt de rest. In totaal moeten er in 15 jaar 500.000 centrifuges draaien in Iran, ruwweg 500 keer meer dan er nu zijn, zei hij.

Ali Akbar Salehi, hoofd van het nuclaire programma, vertelde vandaag voor de staatsradio dat Iran absoluut niet van plan was geweest om tien nieuwe fabrieken te bouwen, maar dat de aankondiging bedoeld was als een duidelijke boodschap voor het Westen. „We hadden geen intentie om zoveel nieuwe fabrieken te bouwen”, zei hij. „Maar klaarblijkelijk wil het Westen Irans vreedzame boodschap niet begrijpen.” Iran houdt vol dat zijn atoomprogramma zuiver civiel is, ook al verdenken veel westerse landen het ervan heimelijk kernwapens te ontwikkelen.

Het mag dan zeer de vraag zijn of Iran wel in staat is de ambiteuze uitbreidingplannen waar te maken, voor westerse landen die toch al hun bedenkingen hebben over de vreedzame aard van het nucleaire programma, is Ahmadinejads aankondiging een nieuw bewijs dat Iran naar niemand luistert. Duitsland waarschuwde Iran voor verdere sancties.

Maar ondanks Irans verharde stellingname en de aanhoudende westerse dreigementen met sancties, is er geen andere oplossing dan praten, zei Mashallah Shamsolva’ezin, een voormalige journalist, tegenwoordig analist bij het Strategisch onderzoekscentrum voor het Midden-Oosten in Teheran. „Sancties werken niet en Iran wil zijn nationale veiligheid niet in gevaar brengen”, zegt hij. „Onderhandelen is de enige oplossing.”

Wat betreft parlementsvoorzitter Ali Larijani, voormalig nucleair toponderhandelaar, blijft de deur voor gesprekken open. „Maar het Westen is aan zet”, zei hij vandaag tijdens een persconferentie. „Als ze blijven liegen en bedreigen zal Iran zijn eigen weg kiezen. Als ze voor de weg van de diplomatie kiezen, kunnen we samenwerken.”