Winter in Siberië

Hoe is het weer daar? Het is een vraag die Gerrit Komrij toen hij pas in Portugal woonde graag stelde als hij de arme mensen opbelde die in Nederland waren achtergebleven. Die hadden soms het idee dat hij eerst met satanisch genoegen naar het weerbericht had gekeken en de meest druilerige Nederlandse dag had uitgekozen. In Portugal was het altijd mooi weer.

Als er in Chanty-Mansiysk weer eens een belangrijk toernooi is, en dat is vaak zo, kijk ik altijd even naar een weerbericht. Donderdag laat in de middag was het er 31 graden onder nul bij heldere lucht. Een mooi strak winterweertje dus.

Schakers die voor het eerst naar dit Siberische oliestadje reizen zijn vaak bang dat ze in een barre uithoek van de wereld aan de grond zullen vastvriezen, maar als ze er eenmaal zijn valt het erg mee, want er zijn mooie hotels en de gastvrijheid en deskundigheid van de schaakorganisatoren worden algemeen geroemd.

Toen Jelle Brandt Corstius voor zijn televisieserie over Rusland in het stadje was, deed het hem meer aan Zwitserland dan aan Rusland denken, schoon en degelijk en met automobilisten die beschaafd stopten voor een zebrapad.

Het is een van de hoofdsteden van het internationale schaak geworden. Volgend jaar is er de Olympiade en nu wordt er het toernooi om de World Cup gespeeld. De winnaar krijgt een plaats in het kandidatentoernooi van volgend jaar en ongeveer 100.000 dollar, en zelfs voor mensen die in de eerste ronde worden uitgeschakeld is er 4.800 dollar de man uitgetrokken, waarvan ze wel hun reis en hun verblijfskosten moeten betalen. Het is dan een geluk bij een ongeluk dat het verblijf maar kort en dus goedkoop is geweest.

Helaas, bij de 64 schakers die al meteen werden uitgeschakeld, waren alle Nederlandse deelnemers, Tiviakov, L’Ami, Nijboer en Sokolov.

De grote kanonnen die hun plaats in de komende wedstrijden om het wereldkampioenschap al eerder veilig hadden gesteld, hebben het geld blijkbaar niet zo nodig en doen niet mee aan het World Cup toernooi. Toch is het nog sterk genoeg bezet.

De website Chessvibes had voor het begon een enquête waaruit bleek dat volgens de bezoekers van de site Vasili Ivantsjoek de grote favoriet voor de eindoverwinning was. Hij kreeg meer dan een kwart van de stemmen.

Misschien was het meer een populariteitspoll dan een serieuze voorspelling, want bij Ivantsjoek kan er altijd een dramatisch ongeluk gebeuren. Het vond inderdaad plaats, in de tweede ronde, toen hij tegen de net 16 jaar geworden Filippijnse grootmeester Wesley So moest spelen.

In hun eerste partij pakte Ivantsjoek het hard aan met een speculatief kwaliteitsoffer. Hij ging drie keer remise uit de weg en verloor. Daarna moest hij in hun tweede partij met zwart winnen, hij kwam inderdaad gewonnen te staan, maar miste zijn kans en was uitgeschakeld.

Vasili Ivantsjoek - Wesley So, World Cup Chanty Mansiysk

1. e4 e6 2. d4 d5 3. Pc3 Lb4 4. exd5 Een schijnbaar bescheiden zet, maar Ivantsjoek kan van alles iets maken. 4...exd5 5. Ld3 Pf6 6. Pge2 0-0 7. 0-0 Lg4 8. f3 Lh5 9. Pf4 Lg6 10. Pxg6 hxg6 11. Lg5 c6 12. f4 Db6 13. Pa4 Het begin van een avontuur. Hier was een paar keer 13. Lxf6 gxf6 14. Pe2 gespeeld. 13...Dxd4+ 14. Kh1 Pe4 Gedwongen, want zwarts dame was in gevaar. 15. c3 Pf2+ 16. Txf2 Dxf2 17. cxb4 f6 En hier was zwart wel verplicht om de loper te winnen, ook al verzwakt dat zijn koningsstelling. 18. Dg4 Al met al heeft Ivantsjoek een kwaliteit geofferd voor een gevaarlijke koningsaanval. 18...fxg5 19. De6+ Kh8

Wit kan remise door eeuwig schaak maken, maar dat was natuurlijk niet de bedoeling van zijn actie en het is ook nog niet nodig. 20. Pc5 Na 20. Dxg6 redt zwart zich met 20...Dh4, dus wit brengt nog een stuk in de aanval. 20...Dxb2 21. Dh3+ Kg8 22. De6+ Kh8 23. Tf1 Weer versmaadt hij remise. 23...Df6 24. Dh3+ Kg8 25. g3 Voor de hand lag 25. Pe6, maar na 25...g4 26. Dxg4 Pd7 kan zwart zich goed verdedigen, onder meer doordat 27. Lxg6 zou falen op 27...Pe5. Zo langzamerhand was het voor wit tijd om remise te forceren, wat hier nog kon met 25. Pe4 dxe4 26. Lc4+ Tf7 27. Dc8+. 25...Te8 26. Pxb7 Wit raakt op een hellend vlak. Een betere kans was 26. Dg4 Pa6 27. fxg5. 26...gxf4 27. Txf4 En hier was 27. Pc5 sterker. Wit was in tijdnood. 27...Te1+ 28. Kg2 De6

Het einde van een veelbelovende aanval. Wit kan aan dameruil niet ontkomen, want na 29. Dh4 heeft zwart 29...De7. 29. Dxe6+ Txe6 30. Pc5 Te7 31. b5 Pd7 32. Pxd7 Txd7 33. bxc6 Td6 34. Lb5 Te8 35. Td4 Wit stond er slecht voor, maar 35. La4 bood beter verzet. 35...Kf7 36. Tf4+ Ke6 37. Tg4 Ke5 38. Kf3 Tf6+ 39. Ke3 en wit gaf op, of misschien overschreed hij de tijd.

Schaakopgave

Oplossing: 1...Dxh4+ 2. gxh4 Lg2+ en wit gaf op, want hij gaat op de volgende zet mat.