Te veel wassen is niet goed: huidbacteriën remmen wondinfecties

Bacteriën die van nature op de huid voorkomen blijken een belangrijke rol te spelen bij de wondgenezing. Onderzoekers uit San Diego hebben ontdekt dat op de huid levende stafylokokken een stof afscheiden die de ontstekingen die altijd na verwonding optreden, afremt. Als deze ontstekingsreacties te lang duren of te heftig zijn, leiden ze tot onnodige weefselschade, slechte wondgenezing en soms zelfs tot chronische huidziekten als psoriasis. De microbiële bewoners van onze huid hebben dus een duidelijke functie. Zeepjes en crèmepjes die de bacterieflora van de huid drastisch aantasten zijn daarom volgens de onderzoekers helemaal niet goed voor een gezonde huid (Nature medicine, 22 november).

Onze huid is bezaaid met bacteriën, gemiddeld zo’n acht miljoen per vierkante centimeter. Een in 2007 gepubliceerde inventarisatie kwam uit op 182 verschillende soorten. De exacte samenstelling van de bacterieflora van de huid verschilt per individu maar iedereen draagt wel enkele soorten stafylokokken bij zich. Omdat darmbacteriën een rol spelen bij het in toom houden van darmontstekingen, vroegen de onderzoekers zich af of dit ook voor de bewoners van de huid geldt.

Bij schade aan de huid komt uit de beschadigde huidcellen celmateriaal vrij, waaronder RNA. De hoorncellen van de opperhuid bevatten zogeheten TLR-3 receptoren die dit RNA binden. Als dat gebeurt, gaan deze cellen cytokinen afgeven die de ontstekingsreactie op gang brengen. Daarbij worden onder andere cellen van het immuunsysteem naar de plek des onheils gedirigeerd, beschadigde cellen opgeruimd en weefselherstel op gang gebracht. De onderzoekers ontdekten dat op de huid levende stafylokokken een stof afgeven die de activiteit van de TLR-3 receptoren remt en zo voorkomt dat de ontstekingsreactie uit de hand loopt.

Deze resultaten passen goed aan bij de zogeheten hygiënehypothese. Deze verklaart de groei van het aantal allergische kinderen uit het feit dat zij onder meer door de toegenomen hygiëne, veel minder worden blootgesteld aan allerlei bacteriën dan vroeger. Hun immuunsysteem leert dan niet daar op een goede manier mee om te gaan en reageert van de weeromstuit soms te heftig op op zichzelf ongevaarlijke prikkels. Een zekere mate van blootstelling aan bacteriën komt de gezondheid dus ten goede. Dit onderzoek laat zien dat dit ook voor normale huidbacteriën geldt en dat het slecht voor de huid is om ze er rücksichtlos van af te willen poetsen.

Huup Dassen