Japan moet koersstijging tegengaan

Waarom stijgt de yen in waarde? Het lijkt er misschien op dat, nu de dollar de diepten van de Amerikaanse nulrente moet vullen, de Bank of England ponden laat bijdrukken alsof het om gedecoreerd toiletpapier gaat, de euro overgewaardeerd is en de Chinese yuan ontoegankelijk, de yen het dichtst in de buurt komt van wat een ‘veilige haven’ zou mogen heten.

Maar de Japanse rente is net zo laag als die in de VS. Het Japanse begrotingstekort ligt met bijna 8 procent van het bruto binnenlands product (bbp) ook niet zoveel achter op het Amerikaanse. En de Japanse staatsschuld is met een omvang van bijna twee maal het bbp verhoudingsgewijs twee maal zo hoog als de staatsschuld van de VS.

En het ergste van alles is dat Japan het land is waar de politiek jarenlang heeft geprobeerd de deflatie uit te bannen – zonder succes. De consumentenprijzen waren in september 2,2 procent lager dan een jaar eerder. En een hoge schuldenlast zorgt ervoor dat deflatie het laatste is wat Japan nodig heeft: als de lonen en prijzen dalen, wordt de schuldenlast een steeds groter probleem.

Daarom is het niet makkelijk een rationele verklaring te vinden voor de huidige stijging van de wisselkoers van de yen ten opzichte van die van alle andere munten, met als voorlopig hoogtepunt een veertienjarig record ten opzichte van de ultrazwakke dollar. Het lijkt erop dat de dollar de oude rol van de yen heeft overgenomen en nu dient als de favoriete financieringsvaluta voor speculanten.

De yen klom donderdag nóg hoger toen beleggers die geschrokken waren van de gebeurtenissen in Dubai hun toevlucht zochten in ‘veilige munten’. Zelfs de dollarkoers steeg – behalve ten opzichte van die van de yen en de Zwitserse frank.

Japanse exporteurs en detailhandelaars schreeuwen het om het hardst uit. De autoriteiten reageren voorlopig louter met woorden. Minister van Financiën Hirohisa Fujii heeft gezegd dat „gepaste maatregelen” nodig zouden kunnen zijn ter bestrijding van de „extreme” koersschommelingen.

Woorden kunnen veranderen in daden als de Japanse centrale bank dollars gaat opkopen en yen gaat verkopen. De aantrekkingskracht van een dergelijke interventie zou bijna onweerstaanbaar zijn als de yen, die momenteel op een niveau van 86,5 voor één dollar staat, de grens van 85 voor één dollar zou passeren.

Een interventie zou de juiste stap zijn. De koersstijging van de yen is één van de vele perverse bewegingen op de hedendaagse markten. Japan kan het zich niet veroorloven er niets tegen te ondernemen.

Ian Campbell

Vertaling Menno Grootveld

Voor meer commentaaruit Londen:www.breakingviews.com