'Ik hoorde bijna bij het gezin'

Lixin Fan maakte een op IDFA bekroonde film over Chinese arbeidsmigranten. „Het beeld is voor mij het allerbelangrijkste.”

Zijn vriendin klapte bijna uit elkaar van vreugde, maar de jonge Chinees-Canadese regisseur Lixin Fan bleef de rust zelve toen hij de prijs voor beste lange documentaire in ontvangst nam van het documentairefestival IDFA in de Amsterdamse bioscoop Tuschinski. In Last Train Home volgt hij een Chinees gezin dat onderdeel is van de grote arbeidsmigratie in het land. De ouders werken in de fabrieken, de kinderen blijven achter bij de grootouders op het platteland.

Fan: „Ik heb de film in de eerste plaats gemaakt voor China. Pas later besefte ik dat er ook een internationale dimensie is, omdat China onderdeel is van de mondiale economie. De economische groei heeft een einde gemaakt aan veel honger in het land. Dat is niet iets om neerbuigend over te doen. Maar de prijs die daarvoor wordt betaald is hoog. Ik wilde dat het welvarende deel van Chinese bevolking, dat in de grote steden woont, dat zou zien.

„Ik koos ervoor om juist dit gezin te volgen, omdat deze mensen zo typisch zijn voor de arbeidsmigratie, een groep van 130 miljoen mensen. Maar ook omdat de moeder me vertelde dat ze haar dochter al drie jaar niet had gezien. Ik bedacht me hoe vreselijk dat moet zijn voor een moeder. Dat het gezin onder zulke grote druk zou komen te staan, kon ik niet voorzien, maar dat is juist het spannende van het maken van een documentaire. Ik kon intieme momenten vastleggen, omdat ik heel lang bij het gezin verbleef, ook terwijl de camera uitstond. We werden bijna familie. Op andere momenten hebben we juist heel lang gedraaid, soms veertig minuten achter elkaar, om net dat ene moment eruit te kunnen pakken.

„Het beeld is voor mij het allerbelangrijkste, ik ben begonnen als cameraman en ik ben sowieso niet zo’n prater. Ik hoop dat de film in China zal mogen uitkomen. De film is geselecteerd voor een Chinees filmfestival. Dat is een bemoedigend teken, maar er is nog een lange weg te gaan voordat we echt toestemming hebben gekregen.”