Fata morgana op het palmeiland

Luchtspiegelingen vliegen niet.

De gemeente Enschede en de provincie Overijssel willen een voormalig militair vliegveld opstoten in de vaart der volkeren. Er moet een bedrijvenpark komen en een burgerluchthaven om de regionale economie te bevorderen. Jammer van de rust en het natuurgebied, maar het is crisis en het kabinet heeft dit project omarmd als een van de 70 speerpunten van de crisis- en herstelwet. Die overigens pas van kracht wordt als de Eerste Kamer de wet volgend jaar heeft goedgekeurd en de crisis voorbij is.

Maakt niet uit. Er is een handige lobby voor de ‘Vliegwiel Twente Maatschappij’ actief, die ronkende praatjes verkoopt op basis van bevindingen van ingehuurde consultants. Pech dat economen met verstand van regionale ontwikkeling en luchtvaarteconomie het project en het onderzoek van VTM kraken. Ze waarschuwen voor een permanente financiële ramp.

Doemdenkers? Vraag eens aan de wethouders van Amsterdam wat een gat in de grond kost.

Of kijk naar het drama Dubai. Daar is de grootste onroerend goedspeculatie aller tijden bezig spectaculair in elkaar te storten.

Dubai, onderdeel van de Verenigde Arabische Emiraten, besloot een aantal jaren geleden zijn eigen comparatief voordeel te scheppen. Het emiraat van sjeik Al Maktoem bezit geen olie en zette in op een ontwikkelingsstrategie als regionale hub voor de rijken en beroemden in het Midden-Oosten. Extravagante luxe, tax free shopping, casino’s en uitgaansgelegenheden die bieden wat Allah verboden heeft, kunstmatige eilanden in de Golf, appartementencomplexen tot in de hemel. En een vliegveld.

In een groeiende wereldeconomie met snel toenemende welvaart in Azië en het profijt van hoge olieprijzen in het Midden-Oosten was het misschien een haalbare strategie geweest.

Maar de crisis kwam, de financiële markten vielen droog en de vraag naar appartementen op de kunstmatige eilanden stortte in.

Dubai zit met onverkochte appartementen, onafgebouwde flats, lege winkels en een schuld van 80 miljard dollar. Deze week kondigde Dubai World, het almachtige staatsbedrijf waartoe projectontwikkelaar Nakheel behoort, aan dat het zijn schulden niet zal aflossen. Default in Dubai, met andere woorden.

Instorting van speculatief onroerend goedprojecten is een ruwe vorm van kapitaalvernietiging. Jammer voor de obligatiehouders en kopers van de appartementen, maar zo gaat dat.

De schaal is onvergelijkbaar, maar Vliegwiel Twente Maatschappij moet zich toch eens oriënteren op de economie van de teloorgang in Dubai. Een megalomaan vliegveld is onderbenut en de hotels staan leeg.

Roel Janssen