Bij de voorplaat

Dit is het hoofd van een kind. Het bovenste gedeelte van de hersenpan is na de dood verwijderd om de hersenen zichtbaar te maken. Anatoom Frederik Ruysch maakte tussen 1665 en 1717 meer dan 2000 van dit soort menselijke anatomische preparaten. De lichaamsdelen werden gebalsemd of in alcohol bewaard. Ruysch bewaarde de preparaten in zijn eigen huis. Wie door zijn publicaties met tekeningen niet overtuigd was, nodigde hij uit om bij hem thuis te komen kijken. De Russische tsaar Peter de Grote was na een bezoek zo onder de indruk dat hij in 1717 de hele collectie naar Rusland liet verschepen. Pas na de val van de Muur in 1989 bleek dat er in de Kunstkamera in Sint-Petersburg 916 preparaten bewaard waren gebleven, maar dat Ruysch’ begeleidende beschrijvingen kwijt waren. De Universiteit van Amsterdam heeft de originele beschrijvingen nog wel. In een gezamenlijke onlinetentoonstelling op http://ruysch.dpc.uba.uva.nl zijn Ruysch’ preparaten met de originele beschrijvingen vanaf dit weekend te zien. Djoke Hendriks