SS'er Boere doet levensverhaal

Vandaag begon het proces tegen de Nederlandse SS’er Boere echt. Hij weigerde te praten over het moordcommando waarin hij diende.

„Jongen, de Duitsers zijn gekomen. Vanaf nu wordt alles beter.” Met deze woorden maakte de moeder van Heinrich Boere haar zoon wakker op 10 mei 1940, de dag van de Duitse inval in Nederland. Boere (88) staat in Aken terecht voor drie moorden die hij pleegde in 1944. Hij was lid van een SS-commando dat tussen 1943 en 1944 meer dan vijftig onschuldige Nederlandse burgers vermoordde als represaille voor aanslagen van het verzet.

Het proces tegen Boere, dat op 28 oktober begon, kende een moeilijke start. Aanklagers en verdedigers waren een maand lang verwikkeld in procedureel gesteggel, maar vandaag kon eindelijk begonnen worden met de inhoudelijke behandeling van de zaak.

Boeres advocaat las een door zijn cliënt gedicteerd levensverhaal op, waarna de rechtbankpresident Boere verder bevroeg. Hij antwoordde in het Duits met een sterk Nederlands accent. Soms vertelde hij geanimeerd – bijvoorbeeld over een door Nederland gewonnen voetbalwedstrijd tussen Nederlandse en Duitse SS’ers – dan weer kwam hij verward over.

Boere, met een Duitse moeder en een Nederlandse vader, woonde sinds zijn 3de in Maastricht. Zijn werkloze vader hield het nergens lang uit, aldus zijn zoon. Boeres moeder was zeer pro-Duits, vandaar haar vreugde over de inval van 1940. Het gezin Boere kreeg het al snel beter tijdens de bezetting; vader en zonen vonden werk. In het najaar van 1940 kwamen mensen van de nazipartij NSDAP op bezoek. Wilde de familie misschien een bijdrage leveren?

Heinrich besloot zich te melden bij de Waffen-SS. Hij kwam door de keuring, en daar was hij trots op, vertelde hij vandaag. „Ze accepteerden in 1940 maar een klein deel van alle vrijwilligers. Het was niet zoals later in de oorlog, toen ze iedereen namen.” Boere werd opgeleid in München. „Daar leerden we: bevel is bevel.”

Hij werd ingedeeld bij het Nederlandse regiment Westland van de SS-divisie Wiking. Met deze eenheid vocht hij van 1941 tot 1943 aan het Oostfront. Hij maakte deel uit van een artillerie-eenheid, en heeft naar eigen zeggen in zijn hele tijd in Rusland geen schot met een handwapen gelost. Nadat hij een besmettelijke ziekte had opgelopen, werd hij naar Nederland gestuurd. In 1944 kreeg hij een persoonlijk bevel van Hans Rauter, de hoogste SS-baas in Nederland, zich bij het SS-commando Feldmeijer te voegen. Wat hij als lid van dit moordcommando heeft gedaan, daarover wilde Boere vandaag niets zeggen.

Advocaten van de civiele Nebenkläger in de zaak wensten Boere te bevragen over zijn tijd in Rusland. Zijn commandant Bernhard Dietsche was een beruchte oorlogsmisdadiger die betrokken was bij diverse massamoorden op Joden. Boere zei dat hij niets met deze moorden te maken had en er ook nooit wat over had gehoord. Daarna kapte zijn advocaat hem af. Over wat er in Rusland is gebeurd, wordt wat hem betreft voorlopig niet meer gesproken.

Demjanjuk: pagina 5

Lees eerdere artikelen over Boere op nrc.nl/binnenland