Schuiven en piekeren

Elke vrijdag tot 5 december: kennismaken met nieuwe spellen. vandaag schuifpuzzels en vormen uitdokteren.

Het lijkt zo simpel. Even wat vormen opzij schuiven en dan hup, het rode virus het bord afwerken. Maar dat valt natuurlijk tegen. Een licht gevoel van claustrofobie bevangt snel de puzzelaar. Ik wil eruit! Als het dan toch lukt, is de triomf groot. En de opluchting.

Zie hier de simpele charme van de ‘intelligente’ schuifpuzzel Anti-virus. De kunst is om je vingers het werk te laten doen. De vreemde speelstukken voelen prettig aan. Mijn ervaring is: alleen in het begin moet je even nadenken, liefst niet te diep. Met dit spel duik je in een andere wereld, met een geheel eigen bewegingslogica. Als het lukt, lijkt het op fietsen met losse handen.

De naam is overigens niet logisch. Want automatisch identificeert de puzzelaar zich met het virus, dat naar buiten ‘wil’ en onze hulp nodig heeft. Hoezo anti-virus?

Anti-virus, waarvoor zelfs op televisie reclame wordt gemaakt, is maar een van de vele ‘slimme’ puzzels die de laatste tijd verschijnen. Slangen op kubussen (Cobracubes), schaakopgaven op kaartjes (Check!), een ruimtemannetje dat zijn schip in wil (Lunar lockout), gestapelde bolletjes (IQ Cabin), de gekste dingen. De wegbereider voor deze opmars is het succesvolle Rush Hour, dat al ruim tien jaar oud is. Daarin moet je een auto van het bord afwerken, gehinderd door andere auto’s die je uit de weg moet schuiven. Die auto’s zet je neer volgens een voorbeeld op opgavenkaartjes in oplopende moeilijkheidsgraad. Anti-virus is een variant op Rush hour, de opstopping bestaat uit vreemde eiwitten die schuin en vreemd bewegen over het bord.

Even ongewoon van vormgeving is Chocolate Fix. Hier wordt niks geschoven, hier moet alles juist precies goed worden neergezet. Op zichzelf is het spelidee nogal abstract. In een vierkant met negen vakken moeten negen verschillende vormen komen te staan, met twee onderscheidende kenmerken: kleur en vorm. Op grond van vrij minimale informatie in de opgave moet je dan de enig mogelijke constellatie van vormen uitdokteren. De grap van het spel is dat die vormen chocoladebonbons zijn, die op een keurig schaaltje moeten worden uitgestald. Je vergeet snel dat het om abstracte codes gaat. Je hoofd vult zich met gedachten als: als de marsepeinen ronde bonbon hier staat, kan inderdaad de vierkante melkchocolade daar in het hokje, maar waar laat ik dan de ronde melk? Uiteindelijk moet je ook hier niet te veel nadenken, laat de vingers het werk doen. Ineens ligt alles goed.

Het moeilijkst uit de huidige golf puzzelspellen, maar daarom aantrekkelijk, vind ik Tantrix Match, ook een codespel. Dit puzzelspel is geïnspireerd op het vrij populaire spel Tantrix: met de fraaie zeshoekige bakelieten tegels vol geheimzinnige lijnen in vier kleuren. Je moet in oude Tantrix proberen een langere lijn (liefst een cirkel) stenen te leggen dan je tegenstander. Tantrix Match speel je alleen (al doet de naam anders vermoeden). Dan moet je met dertien van die tantrixstenen (met lijnen in drie kleuren) een bepaalde constellatie leggen in de houten vorm. Bij de moeilijkste opgaven is het zaak eerst stenen te leggen die maar op één plaats passen – een heel gepieker. Verder heeft denken weinig zin.

Anti-Virus (smartgames) ca. €20; Chocolate Fix (thinkfun) ca. €20; Tantrix Match ca. €20

Rectificaties / gerectificeerd

Correcties & aanvullingen

Bij het stuk Schuiven en piekeren (27 november, pagina 22) stond de naam van de fotograaf verkeerd vermeld. De fotograaf was: Jaime Halegua.