Opgedonderd

Dit is een jaar of vijf geleden gebeurd. De omroepautoriteiten die het lot van Radio 4 bestieren, waren tot de conclusie gekomen dat dit zaakje op de schop moest. Op de avond van 2 januari 2005 om een uur of half elf had ik naar een mooi klassiek muziekje geluisterd, verwachtte dat er meer zou komen, toen opeens de geluiden van een onmiskenbaar Amerikaans dronkemanspartijtje uit de luidspreker kwamen. ‘Suddenly!’ riep iemand die al zwaar onder de invloed was. En daarna een dame: ‘My dear friends!’ Het bleek de inleiding tot een nieuw programma te zijn. Wereldmuziek. Op mij maakte het de indruk een samenraapsel uit alle windstreken te zijn, met niets dat ik mooi of interessant vond. Deze wereldmuziek is met de noorderzon verdwenen, ontdekte ik later bij toeval.

Omstreeks een jaar later begon het opnieuw om Radio 4 te rommelen. De raad van bestuur was op het idee gekomen de zender uit de ether te halen, om daarvoor in de plaats de jongerenzender FunX (supported by BNN) toegang te geven. „Je denkt dat niets in omroepland je nog kan verbazen, maar nu is toch alles van God los”, zei Roland Kieft, woordvoerder van de programmamakers, tegen de Volkskrant. In de uitzendingen lieten de medewerkers hun protest horen. E-mails van luisteraars stroomden binnen. Het hielp. FunX heeft waarschijnlijk een ander onderkomen en Radio 4 werd niet aangetast.

Een jaar geleden waagde het radiobestuur een nieuwe aanloop. Eén dag zou er uit een ander vaatje worden getapt. De gebruikelijke presentatoren werden bijgestaan door collega’s van andere zenders die gewend waren alles aan te kondigen behalve klassiek. Dit experiment was Roll Over Beethoven genoemd, naar het nummer waarmee Chuck Berry zich in 1956 onsterfelijk heeft gemaakt en dat ook door The Beatles op het repertoire is genomen. Ik luisterde een kwartier, het werd daar een dolle boel die niet aan mij besteed was, en de volgende dag was alles weer gewoon. Dit jaar, op 12 november, is aan dit ‘Beethoven opgedonderd’ weer een dag besteed. Op de website van Radio 4 stelde iemand voor het experiment eens om te draaien: mensen van de klassieke muziek op een popzender met af en toe een nummertje Chopin of Vivaldi. Goed idee, maar de bijval bleef uit.

Voor alle zekerheid: ik heb niets tegen rock-’n-roll. Als de dag van gisteren herinner ik me de film Blackboard Jungle met de muziek van Bill Haley and his Comets: Rock Around the Clock. Wat een openbaring. The Beatles, Little Richard, het is muziek van twee generaties terug, maar dat hindert in dit verband niet. Het is geen klassiek, het is levende geschiedenis. En ik zou Bill Haley, hoe betoverend hij op zijn manier ook was, niet op Radio 4 willen horen.

Waar gaat het dan wel om. Er zijn plannen om op 1 februari het vroege ochtendprogramma te vervangen door iets wat meer bij het ‘dagritme’ van de luisteraar aansluit. Nieuwsberichten en geklets, ongetwijfeld. In een geharnast artikel op de Opiniepagina van deze krant (23 november) heeft Bas van Putten dat nog eens duidelijk verklaard. We kunnen er niet omheen draaien. ‘Radio 4 is er voor de hoogopgeleide autochtone muziekliefhebbers die net zo goed onder de publieke taken vallen als jongeren en allochtonen.’ Dat is een onvervreemdbaar luisterrecht. En daarbij komt dat al dit opleukend gepruts aan deze zender cultuurverwoestend werkt. Zoals bij vorige gelegenheden is gebleken: verzet helpt. Laat het u niet gebeuren dat uw Beethoven gedeporteerd wordt.