Opera over Willem II vergeet te kiezen

Opera Koning Willem II van Ruud van Eeten en Frans Schaars door Tilburgs Festival Orkest, koren Belcanto & Souvenir des Montagnards en solisten o.l.v. Marcel Geraeds. Regie: Miranda Lakerveld. Gezien: 26/11 Concertzaal Tilburg. Herh.: t/m 29/11. Res.: www.opera-koning-willem-2.nl **

Tilburg viert het tweehonderdjarig bestaan als stad met de hoogst opmerkelijke opera Koning Willem II. De beroemdste inwoner van Tilburg – de voetbalclub draagt zijn naam, hij had er een paleis, nu stadhuis – wordt geportretteerd als een biseksueeel monarch.

De echtgenoot van de temperamentvolle tsarendochter Anna Paulowna, die kinderen en bastaards verwekte, heeft hier een liefdesrelatie met zijn adjudant Frederik van Apeldoorn, bekroond met een soort trouwritueel. „Je bent mijn koning, mijn Frederik, ik wil jouw Willem zijn.”

Voordien had koning Willem II, ‘held van Waterloo’ die de Belgische Opstand niet kon neerslaan, relaties met tal van mannen. Schandalen moesten worden afgekocht met de Russische juwelen van de koningin. Maar het volk weet er toch alles van.

Morrend gepeupel is het gewoonste element in deze Hollandse historische opera die speelt in 1848. Ook Thorbecke („die nurkse man”) komt op het podium. Het stuk eindigt met een massale lofzang na Willems belofte een nieuwe Grondwet te ondertekenen. „Groot is Willem II, Leve Willem II.” Het volgende jaar zou Willem II sterven in Tilburg.

Koning Willem II is in een minimaal decor een weinig dramatische voorstelling op muziek die net als het verhaal nogal tweeslachtig is. De instrumentale delen zijn fraai en quasi laatromantisch, in de vocale lijnen past de tekst vaak modernistisch lastig op de muziek. Duetten, ensembles en koren zijn al snel kakofonisch.

Jammer is dat de handeling nergens echt op scherp wordt gezet, Willem II blijft een figurant in zijn eigen opera. Verreweg het mooist is de klacht van de dienstmaagd Nanette (Maartje Rammeloo) over de dood van prins Alexander.