In het ziekenhuis

DSC01889Mijn 84-jarige vriendin Aleksandra Ivanovna ligt sinds een paar dagen in het ziekenhuis. Oorzaak: acute pancreatitis, een ziekte die levensgevaarlijk kan zijn bij slechte behandeling. Gelukkig had haar 62-jarige zoon Sergej Michajlovitsj, die bij haar in huis woont, meteen de eerste hulp gebeld en die was binnen een kwartier  gekomen. Aanvankelijk wilde Aleksandra Ivanovna niet mee, omdat ze bang is voor het Russische ziekenhuis. ,,Het is al een doodvonnis voor een gezond mens”, `zei ze.Aleksandra Ivanovna  was opgenomen in stadsziekenhuis nummer 4, een enorm complex, dat in oervorm is aangelegd onder Catherina de Grote. Bij de ingang hing een overzichtelijke en verlichte plattegrond, zodat je de weg snel kon vinden. Het leek de VU in Amsterdam wel. DSC01883

Nadat we in het desbetreffende paviljoen onze jassen in de garderobe hadden afgegeven en de ontsmettende plastic slofjes om onze schoenen hadden gedaan, moesten we langs de portier, die in een hok naast een tourniquet zat.

,,Huh, wat willen jullie?” bromde hij als een gevangenisbewaarder die het liefst niet wil dat  de aan hem toevertrouwden bezoek krijgen .

,,We komen voor Aleksandra Ivanovna,” zei Sergej Michajlovitsj.

,,Er mag maar één bezoeker per patiënt naar binnen,”  zei de portier. ,,Maar nadat Sergej MIchajlovitsj hem iets in het oor fluisterde mochten ook ik en mijn Nederlandse  kennis Yorinde naar binnen.

Met de lift gingen we naar de vijfde verdieping. ,,Op de derde liggen mensen met weggerotte benen,” zei Sergej Michajlovitsj. ,,Heb je wel eens van gangreen gehoord?”

Toen we op de vijfde verdieping uit de lift stapten, werd duidelijk waarom je maar beter uit zo’n Russisch ziekenhuis weg kunt blijven. Want hier was alles anders dan in de ziekenhuisseries die je soms  op de staatstelevisie ziet en waarin ziekenhuizen in niets onder doen voor die in het Westen. Want zelden heb ik zo’n onhygiënische bende gezien als daar. Terwijl dit ziekenhuis toch als een van de betere in Moskou gold.

Aleksandra Ivanovna lag met zeven andere vrouwen op een kamer. De lakens in hun bedden waren oud, vuil en zaten onder de gaten. De beugels boven de bedden, waaraan je je kunt optrekken, leken op middeleeuwse martelapparatuur.  ,,Ik schaam me hier gewoon voor”, zei Sergej Michajlovitsj. ,,Maar ik wil dat je dit ziet. Want dit is het echte Rusland .”

DSC01885

Aleksandra Ivanovna was dolblij toen ze me zag. ,,Dat je voor mij tijd hebt uitgetrokken, lieve jongen”, zei ze, toen ze me omhelsde en de dochter van een medepatiënt de door mij meegebrachte rozen in een vaasje zette. De patiënten waren duidelijk elkaars beste bondgenoten.

Yorinde werd als een extra geschenk uit de hemel ontvangen en op vele zoenen getrakteerd. ,,Wat ben je mooi rank,” zei Aleksandra Ivanovna. Yorinde voelde zich als een kleindochter bij grootmoeder op schoot.

,,De artsen zijn hier voortreffelijk, hoor,” zei Aleksandra Ivanovna  toen. ,,Ze zorgen goed voor me. En de zuster was lief toen ze de naald van het infuus in mijn arm prikte.” Ze liet me de enorme blauwe plek op haar arm zien. ,,Serjozja, heb je duizend roebel? Dan geef ik die aan haar.”

Sergej Michajlovitsj begon biljetten van honderd en vijftig roebel te tellen.

,,Die zuster doet toch gewoon haar werk?” vroeg ik. ,,Waarom moet u haar dan betalen?”

,,Ja,” zei Aleksandra Ivanovna. ,,Maar dit is de manier om verpleegsters te bedanken voor hun goede zorg.”

,,Af en toe stop je ze iets toe, zo gaat dat hier,” zei Sergej Michajlovitsj. ,,Hoe is het bij jullie eigenlijk geregeld.”

DSC01886Op de gang bladderde de verf van de onderkant van muren en deuren. Onder de schots en scheef zittende plinten (die je maar beter niet kunt hebben in een ziekenhuis, zo verzekerde een Russische arts me onlangs) verzamelden zich stof en bacteriën. Het zeil op de vloeren was gescheurd en vies van ouderdom. Uit de kantine schuifelde zo nu en dan een patiënt met een bordje aardappelpuree en een stukje vlees.

,,Nog drie weken moet ik hier blijven,” zei Aleksandra Ivanovna, toen ik na een uurtje weer vertrok. Toen ik een nors kijkende verpleegster zag, dacht ik aan de kleine 10.000 roebel aan pensioen die Sergej Michajlovitsj en zijn moeder maandelijks te besteden hebben. Ook vroeg ik me af of de weduwen zonder kinderen en met een klein pensioentje net zo goed behandeld zouden worden als Aleksandra Ivanovna nu.