De hockeystick is weer helemaal terug

De hockeystick is een van de meest bekritiseerde grafieken in de klimaatwetenschap. Al jaren wordt geprobeerd de grafiek, waarin een historische reconstructie is gemaakt van het temperatuurverloop, onderuit te halen. Er is terechte kritiek op de soms gebrekkige meetgegevens, op het beperkte aantal ervan en op de al te krasse vooronderstellingen. Mede daardoor kent de

Centrale in Polen (Foto AFP)Centrale in Polen (Foto AFP)

De hockeystick is een van de meest bekritiseerde grafieken in de klimaatwetenschap. Al jaren wordt geprobeerd de grafiek, waarin een historische reconstructie is gemaakt van het temperatuurverloop, onderuit te halen. Er is terechte kritiek op de soms gebrekkige meetgegevens, op het beperkte aantal ervan en op de al te krasse vooronderstellingen. Mede daardoor kent de grafiek een groot aantal onzekerheden.

Ook de recente aanval op klimaatwetenschappers van de CRU (zie vorige blog, en hieronder) met behulp van hun eigen, gestolen e-mails lijkt zich weer vooral te richten op de hockeystick.

Michael Mann heeft nu, in een artikel in Science, met een aantal collega’s zijn temperatuurreconstructie aangepast en gezocht naar verklaringen voor de temperatuurstijging in de vroege Middeleeuwen en de zogeheten Kleine IJstijd die daarop volgde (lees hier en hier).

Volgens de onderzoekers kan een deel van de afwijkingen verklaard worden met El Nino en oceaanstromingen. Daarnaast hebben andere natuurfenomenen, zoals vulkaanuitbarstingen en wisselende zonnekracht, schommelingen in de temperatuur veroorzaakt. Het belang van het meer gedetailleerde onderzoek is, zeggen Mann en de zijnen, dat informatie over historisch klimaat kan helpen om klimaatmodellen aan te scherpen en zo de kennis over het toekomstig klimaat vergroten.

Bezorgde wetenschappers hebben ook een update gemaakt van de klimaatonderzoeken sinds 2006, toen de IPPC-rapportage sloot. In The Copenhagen Diagnosis geven ze een overzicht van wat er sindsdien bij is gekomen. Het belangrijkste is misschien wel de constatering dat veel van de bestaande ontwikkelingen zich afspelen aan de ‘bovenkant’ van de verwachtingen uit de laatste rapporten van het IPCC (zie ook hier).

Het smelten van het Arctische ijs gaat sneller dan voorspeld, de stijging van de zeespiegel zit aan de bovengrens van de verwachtingen, de uitstoot van broeikasgassen dreigt sneller dan werd gedacht boven het niveau te komen waarop een temperatuurstijging van meer dan 2 graden Celsius wordt verwacht.

Tot slot kom ik nog even terug op mijn vorige blog over de gestolen e-mails. Niet eerder kreeg ik zoveel reacties en niet eerder (op een heel enkele uitzondering na) heb ik een aantal van die reacties verwijderd, omdat ze zonder op de inhoud in te gaan uitsluitend op de persoon gericht waren.

Zoals ik deze week schreef laten de e-mails volgens mij vooral zien hoe ongelooflijk fel en vaak onder de gordel (van beide kanten) de strijd gestreden wordt. De klimaatwetenschap is onontkoombaar nauw verbonden met politiek en beleid. Politici nemen de komende maand in Kopenhagen miljardenbeslissingen die voor een belangrijk deel gebaseerd zijn op wetenschappelijke vooronderstellingen.

Het kan bijna niet anders dan dat het hele wetenschapsbedrijf hierdoor geïnfecteerd raakt. Persoonlijke integriteit staat dan al snel op het spel, evenals macht, geldzucht, door kunnen gaan met onderzoek, vriendjespolitiek en frustratie over kritiek. Al dat soort dingen zijn tussen de regels van de e-mails door te lezen. Als de sfeer zo verziekt raakt, komt ook het wetenschappelijke keurmerk van de peer review in te gevaar te komen.

Maar dat is nog steeds niet hetzelfde als de tot nu toe nergens waargemaakte kritiek, dat met de publicatie van deze e-mails (hier in een prettig leesbare en doorzoekbare versie) de klimaatwetenschap nu onderuit is gehaald.