'Coach draagt spelers op wedstrijd te fixen'

In de omkoopzaak naar voetbalfraude werden de afgelopen dagen tientallen arrestaties verricht. In Nederland blijft het rustig, maar volgens kenners is het slechts stilte voor de storm.

Geruststellend kun je het niet noemen: bij grootschalig onderzoek naar omkooppraktijken in het internationale voetbal wordt Nederland niet genoemd. Terwijl de afgelopen dagen tientallen arrestaties werden verricht – onder meer in China, Duitsland, Zwitserland, Groot-Brittannië en Italië – blijft Nederland op papier van corruptie op de voetbalvelden gevrijwaard.

Maar dat is schijn, zegt de Canadese onderzoeksjournalist Declan Hill, die als een autoriteit op het gebied van gokconsortia en het illegaal wedden op wedstrijden geldt. De auteur van het onlangs in Nederland gepresenteerde boek Doorgestoken kaart zegt in een gesprek met deze krant dat er ook in Nederland wedstrijden zijn ‘verkocht’. Het gaat volgens Hill om een klein aantal duels, maar er is veel geld mee gemoeid en er zitten grote bedrijven achter.

Een „uiterst betrouwbare bron” in een Aziatisch gokweb vertelde Hill dat Chinese bendes in Amsterdam en Rotterdam voetballers van eerste divisieclubs hebben omgekocht om wedstrijden te beïnvloeden. „Mijn bron noemde uitwedstrijden van drie clubs”, verduidelijkt Hill, wiens bevindingen een belangrijke bron vormden voor het onlangs gepresenteerde onderzoek naar ‘match fixing’. „En waarschijnlijk meer, want de afgelopen weken bereikten mij meer signalen over misstanden.”

Tal van Nederlandse wedstrijden worden volgens Hill door Aziatische gokkers in de gaten gehouden – tot jeugdduels aan toe. Wat de Nederlandse situatie typeert is dat clubeigenaren en coaches nauw bij de omkooppraktijken betrokken zijn. Hill: „Hoe dat precies in zijn werk gaat, zal verder moeten worden uitgezocht. Maar afgaand op mijn bevindingen in de Italiaanse Serie A, komt het er waarschijnlijk op neer dat coaches en clubeigenaren hun spelers opdragen om een duel te ‘fixen’. Het fixen van duels maakt deel van de professionele code uit.”

Voetbalbond KNVB reageert verrast op de bevindingen, die grotendeels overeenkomen met die van de anticorruptiecel van de UEFA. „Je weet dat dit soort dingen in het internationale voetbal voorkomen, maar je hoopt dat Nederland ervan blijft gevrijwaard”, zegt directeur bedrijfsvoering Bert van Oostveen. Na gesprekken met Hill en de UEFA besloot de voetbalbond een aantal zaken nader te onderzoeken. Binnenkort overlegt KNVB met politie en justitie over maatregelen om het ‘fixen’ van wedstrijden tegen te gaan.

De afgelopen jaren deden vaker geruchten de ronde dat buitenlandse goksyndicaten de uitslagen in het Nederlandse voetbal beïnvloeden. Zo deed Voetbal International onderzoek naar een mogelijk gokschandaal bij ADO Den Haag, na afwijkende uitgavenpatronen van enkele spelers. Huizen werden contant afgerekend en de modaal betaalde voetballers reden rond in auto’s die ze van hun salaris nooit zouden kunnen betalen. Geen toeval, stelde de ex-vriendin van een oud-verdediger. De vrouw legde belastende verklaringen af – ook tegenover justitie – maar tot een groot onderzoek kwam het niet.

„Fraude in de sport is moeilijk te voorkomen”, zegt de Nederlandse advocaat Justin Franssen, die onder meer het Britse wedkantoor Betfair vertegenwoordigt. „Het is net als met koersmanipulatie op de beurs – je kunt hooguit tegen individuele gevallen optreden.” Mensen die via internet op voetbalwedstrijden gokken, laten volgens Franssen altijd een paper trail achter, al was het maar omdat zij hun identiteit kenbaar moeten maken. „De verrichtingen van gokkers worden 24 uur per dag door Betfair gemonitord. Bij opvallend hoge inzetten worden namen naar toezichthouders doorgespeeld. Die kunnen op hun beurt een onderzoek instellen.”

Door de KNVB werden de afgelopen jaren twee verdachte duels onderzocht: Roda JC-Willem II (1-0) in 2008 en FC Groningen - NAC (3-1) in 2007. Wedkantoor Betfair attendeerde de voetbalbond destijds op de opvallend hoge inzetten bij deze wedstrijden. De KNVB lichtte het OM in, maar onderzoek bracht geen malversaties aan het licht. „Je hebt te maken met goed geoliede criminele organisaties”, stelt Van Oostveen. „We hebben het niet over de illegale toto bij de afhaalchinees.”

De KNVB-directeur doelt daarmee op de conclusie van journalist Hill, dat met name Chinezen verantwoordelijk zouden zijn voor het ‘fixen’ van wedstrijden in Nederland. Hill raadde Van Oostveen aan om „bellende Chinezen uit het stadion te gooien”, maar dat leek de voetbalbond niet erg realistisch. „Je kunt mensen met een toegangsbewijs niet op basis van hun uiterlijk weren – hoe verdacht hun gedrag ook mag zijn.”