'Succescollege' Nijmegen stuit op 'rechte rug'

Botsende PvdA’ ers kostten Nijmegen zijn college. Spelen verkiezingen een rol? Was de chemie weg? Burgemeester De Graaf kijkt hoe het verder moet.

Een dag later kan SP-fractievoorzitter Hans van Hooft het nog niet bevatten. Het Nijmeegse college van B en W, dat zo succesvol was: gesneuveld. „We hebben zo veel bereikt, in de wijken, met de werkgelegenheid.” En waarover is het gestruikeld? Een paar tientjes meer of minder onroerendezaakbelasting, schampert zijn GroenLinks-collega.

Anderen zijn minder verbaasd. VVD-fractieleider Peter-Paul Leferink op Reinink: „De chemie tussen de partijen was al een tijdje weg.”

Gisteren kwam een einde aan bijna acht jaar links bestuur in Nijmegen. De vijf wethouders schreven de gemeenteraad dat ze ontslag nemen. Zij willen het amandement niet uitvoeren dat de PvdA-fractie dinsdag indiende en dat door de meerderheid van de gemeenteraad werd gesteund.

De PvdA-fractie keerde zich tegen verhoging van de onroerendezaakbelasting met, volgens fractievoorzitter Rutger Zwart, 5 procent voor huiseigenaren. Ze eiste beperking tot 0,5 procent, gelijk aan de inflatie. De fractie wilde niet zwichten voor de „powerplay” van het college, zegt Zwart. „Wij hebben onze rug recht gehouden.”

De PvdA-fractie kwam daarmee lijnrecht tegenover de PvdA-wethouders te staan, Paul Depla en Hannie Kunst. Zwart: „Wij benaderen het college kritisch, ook de eigen wethouders. Dat is onze taak.” Depla: „Rutger handelt vanuit zijn integriteit, het college vanuit de zijne.” De wethouder is niet boos, wel teleurgesteld: „We hadden lachend de finish over gewild, nu zijn we met de finish in zicht gestruikeld. Terwijl we trots konden zijn op deze begroting. De fractie had haar zegeningen moeten tellen.”

De opstelling van de PvdA-fractie leidde tot irritatie bij coalitiepartners SP en GroenLinks. Als alle gemeentelijke belastingen worden opgeteld, zijn huiseigenaren volgend jaar goedkoper uit, stellen zij. De rioolheffing bijvoorbeeld daalt met 25 procent. „Huiseigenaren gaan volgend jaar 32 euro minder betalen, en de PvdA wil daar nog eens twee tientjes bij doen. Het gaat voor de burger om kleine verschillen, maar op de gemeentebegroting over 1,9 miljoen euro”, zegt fractievoorzitter Noël Vergunst van GroenLinks.

Vergunst koppelt „de ruk naar rechts” aan de komende raadsverkiezingen. „Misschien denken ze zo meer stemmen te trekken.” SP’er Van Hooft suggereert dat het te maken heeft met het onderzoek naar de gang van zaken rond de in opspraak geraakte schouwburgdirecteur Albert Krielen. Daarover verschijnt binnenkort een rapport. Het zou de PvdA-wethouder en -lijsttrekker Kunst in de problemen kunnen brengen.

VVD-fractievoorzitter Leferink op Reinink schrijft de breuk toe aan de „gebrek aan bereidheid om er samen nog uit te komen. De partijen hielden elkaar in een wurggreep, gaven elkaar de schuld, en wilden problemen niet meer oplossen.”

Voorbeelden zijn de affaires rond het gemeentelijk vervoersbedrijf Novio (in 2007) en schouwburgdirecteur Krielen. Die laatste affaire leidde in april tot het vertrek van SP-wethouder Peter Lucassen. „Dat heeft de onderlinge verhoudingen geen goed gedaan”, stelt Leferink op Reinink vast.

In 2002 kreeg Nijmegen als enige stad in Nederland een links college, dat er bijna acht jaar zat. Ook dat is bijzonder. Het leverde de stad de bijnaam ‘Havana aan de Waal’ op. De Nijmegenaren lijken nu toe aan een college van een andere samenstelling, een wat meer „ondernemersgezind” bestuur, afgaande op reacties van mensen op straat en op internetfora. Blij dat ze gaan, is daar de teneur. De uitslag van de gemeenteraadverkiezing in maart 2010 zal leren hoe de Nijmegenaren er echt over denken. Dat PvdA, GroenLinks en SP daarna nog een keer samen een college vormen, lijkt uitgesloten.

Burgemeester Thom de Graaf (D66) beraadt zich vandaag over de vraag hoe het tot aan de verkiezingen bestuurlijk verder moet. SP en GroenLinks geven de voorkeur aan een nieuw college, PvdA en de grootste oppositiepartijen CDA en VVD willen een demissionair college. CDA en VVD voelen er niets voor om voor een periode van drie maanden de stad te gaan besturen.