Spraak verstaan: ook via de huid

Bij het verstaan van spraak helpt onze huid. Onbewust nemen we daarmee minuscule luchtstroompjes waar die ons vertellen welk type medeklinker onze gesprekspartner gebruikt, schrijven een Amerikaanse en een Canadese onderzoeker vandaag in Nature.

Dat we voor spraakherkenning verschillende zintuigen gebruiken, was al bekend. Aan iemands lipbewegingen en gezichtsuitdrukking ontlenen we informatie die ons helpt begrijpen wat diegene zegt. Wetenschappers vermoedden al langer dat misschien ook het tastzintuig een rol speelt. Maar ze wisten dat alleen aan te tonen bij proefpersonen die zich bewust waren van de proefopzet of die speciaal waren getraind om signalen via de huid te herkennen. Nu is het verschijnsel voor het eerst met nietsvermoedende proefpersonen aangetoond.

Mensen vormen zogeheten geaspireerde of aangeblazen medeklinkers, zoals de ‘p’ en de ‘t’, door kleine stroompjes lucht door de lippen te persen. Bij ongeaspireerde medeklinkers, zoals de ‘b’ en de ‘d’, stroomt er geen lucht. De onderzoekers lieten hun proefpersonen luisteren naar reeksen lettergrepen (ba, da, ta en pa). Proefpersonen moesten aangeven welke medeklinker ze hoorden.

Daarbij ging elke medeklinker al dan niet vergezeld van een luchtstroompje op de rug van de hand of in de nek. Die luchtstroompjes waren zo zwak dat de proefpersonen ze niet bewust waarnamen. Maar ze bleken de proefpersonen wel te helpen de geaspireerde medeklinkers correct te identificeren. Bij de ongeaspireerde medeklinkers brachten ze de proefpersonen juist in de war.

Dat de rug van de hand een rol speelt, verbaasde de onderzoekers niet: het is aannemelijk dat minuscule luchtstroompjes uit onze eigen mond en die van onze gesprekspartner onze handen beroeren tijdens een gesprek. Dat ook de huid in de nek bij de spraakherkenning helpt, vinden de onderzoekers wel opmerkelijk.

Ze willen nu nader onderzoeken hoe de hersenen alle zintuiglijke informatie integreren. Ze denken dat hun ontdekking in de toekomst misschien toepasbaar is in de telecommunicatie en in hulpmiddelen voor doven.