Oorlogsepos over humane nazi zit vol conventies

John Rabe

Regie: Florian Gallenberger. Met: Ulrich Tukur, Dagmar Manzel. In: 14 bioscopen. **

De historische feiten waarop John Rabe is gebaseerd laten niets te wensen over voor een oorlogsdrama. De Duitse industrieel John Rabe werkte voor Siemens in de Chinese stad Nanking toen het Japanse leger daar in 1937 een bloedbad van ongekende omvang aanrichtte. Hoewel een overtuigd nazi, zette Rabe zich in voor de burgers van de stad en stelde een veiligheidszone in die honderdduizenden mensen het leven redde.

Maar wat dit verhaal bijzonder maakt, is in de film weggemoffeld onder de vaste elementen van het oorlogsepos: aanzwellende muziek, romantische perikelen, half-spannende achtervolgingen en een klassieke schurkenrol voor de Japanse militairen als onversneden sadisten. De film komt uit Duitsland, maar had evengoed in Hollywood gemaakt kunnen zijn. Daar kan zelfs een begaafd acteur als Ulrich Tukur, in de titelrol, niet veel aan verhelpen.

Dat Rabe een overtuigd nazi was, komt minimaal aan de orde, terwijl dat nu juist interessant had kunnen zijn: een humanitaire nazi, hoe zou zo’n man precies in elkaar zitten?

Regisseur Florian Gallenberger onderschat zijn publiek door van Rabe nadrukkelijk een goede Duitser te maken, die hooguit een tikje neerbuigend was tegenover zijn Chinese personeel. Het succes van The Reader laat zien dat ook ingewikkelde Duitsers volle zalen kunnen trekken.

Peter de Bruijn