Onzichtbaar museum

Het Stedelijk Museum in Amsterdam maakte vandaag een sponsorovereenkomst met Ahold bekend. Tien dagen geleden bracht het twee „monumentale aanwinsten” naar buiten, van de Duitse fotokunstenaar Andreas Gursky. Het gaat goed met het Stedelijk. Lijkt het. Zien kun je het niet. Het Stedelijk Museum? Dat is dicht. Wanneer is het weer open? Geen idee.

Het museum sloot in 2004. Het rijksmonument van A.W. Weismann uit 1895 werd gerenoveerd, verbouwd en uitgebreid op grond van het ontwerp van het architectenbureau Benthem Crouwel. Veel werk aan de winkel, maar in de zomer van 2008 zou het Stedelijk klaar zijn voor een, zonder twijfel feestelijke, heropening. De nieuwbouw was ingewikkelder dan voorzien, daarom schoof die datum zo’n anderhalf jaar op, naar december 2009. Afgelopen zomer werd dat moment opnieuw bijgesteld, naar april 2010.

En nu? Vorige week stelde de wethouder van Cultuur dat heropening in december 2010 reëler is. Garantie is er niet, zowel de wethouder als de projectleider van de nieuwbouw houdt een slag om de arm. De wethouder speelde voor sfinx met de woorden: „Het is niet zeker dat er vertraging optreedt. Maar het is ook niet zeker dat het niet zo is.” De projectleider en assistent-sfinx voegde toe: „We hopen december 2010 te halen, maar niets is zeker in dit leven.”

De vertraging wordt veroorzaakt door de uitbouw op pilaren, die boven een expositieruimte zal zijn en beneden de luifel vormt boven de nieuwe entree van het museum. De constructie van deze ‘badkuip’, 120 meter lang, 24 meter breed en 15 meter hoog, vergt „doorlopend rekenwerk”, dat „gecompliceerder” uitpakt dan verwacht, aldus het Stedelijk. Met al dat rekenen en herberekenen lijkt het of er wordt gevreesd voor de veiligheid van de uitbouw. De gemeente Amsterdam zette, na een second opinion, een nieuw constructiebureau aan het werk.

Wijdde Benthem Crouwel onvoldoende gedachten aan de constructie van de luifel? Waarom zag de jury van architectuurprominenten die het ontwerp destijds uitverkoos, niet dat de constructie karig was onderbouwd? En hoe lang wordt het herberekenen volgehouden? Het Stedelijk moet eens weer open – desnoods moet het architectenbureau worden gevraagd om een werkbaarder ontwerp.

Vorig jaar hief het Stedelijk zijn overgangsmuseum ‘Post CS’ op. In december loopt het project ‘Fencing the Museum’ af, waarvoor jonge kunstenaars beurtelings werden uitgenodigd om de bouwschutting te bewerken. Zelfs de bescheiden SM-‘bouwkeet’ die her en der in de stad workshops aanbood, wordt opgeborgen. Het Stedelijk Museum lost als het ware op. Het schittert al zo lang niet meer met zijn wereldberoemde collectie; het verwelkomt al zo lang niet meer een nieuwsgierig internationaal publiek; het bestendigt al zo lang niet meer de relatie tussen kunstwerken en hun liefhebbers.

Je houdt je hart vast. Een gesloten museum is alleen nog maar een idee. Niemand heeft er meer iets aan.