Vredesmissie maakt crisis in Congo erger

De grootste VN-vredesmissie ter wereld, in Oost-Congo, heeft een averechts effect. In plaats van de humanitaire crisis te verzachten, verergert de vredesmissie de situatie voor Oost-Congolese burgers.

Dat constateert een door de VN zelf in het leven geroepen commissie van deskundigen.

„Militaire operaties [...] hebben de humanitaire crisis [...] verergerd”, schrijven de deskundigen in een nieuw rapport dat naar verwachting vandaag behandeld wordt door de VN-Veiligheidsraad in New York. Het rapport is niet officieel openbaar gemaakt maar wel ingezien door persbureaus, de BBC en het gezaghebbende tijdschrift Africa Confidential.

De VN-vredesmissie in Congo, Monuc, is al langere tijd omstreden. Monuc is met 25.000 manschappen niet alleen de grootste, maar met een jaarlijks budget van meer dan 1 miljard dollar ook de duurste vredemissie ter wereld. Monuc werd in 1999 uitgezonden om burgers te beschermen tegen de verschillende strijdgroepen in Oost-Congo, maar inmiddels beschuldigen hulporganisaties de vredesmissie ervan dat zij de burgers in gevaar brengt die zij juist geacht wordt te beschermen. Deze beschuldiging is nu overgenomen door onderzoekers van de VN zelf.

De verwijten draaien om de actieve steun van Monuc aan het Congolese regeringsleger in de strijd tegen een militie in Oost-Congo. Sinds maart verschaft Monuc voedsel, advies en materiële steun maar ook ondersteunende vuurkracht van tanks en helikopters aan het Congolese leger. Monuc en het Congolese leger vechten tegen de FDLR, een militie van extremistische Hutu’s die al jaren burgers vermoordt, verkracht en berooft in Oost-Congo.

Het offensief is niet alleen ineffectief gebleken, aldus de VN-experts, maar zelfs gevaarlijk voor de burgerbevolking. Uit wraak voor het door Monuc gesteunde offensief heeft de FDLR namelijk opnieuw honderden burgers omgebracht. Het Congolese leger waar Monuc mee samenwerkt heeft bovendien een reputatie van corruptie, verkrachting en plundering. Dat tast het aanzien van de VN aan, zeggen critici.