'Verdriet en verlegenheid' in rouwend Urk

Het streng gereformeerde vissersdorp Urk rouwt om de 14-jarige Dirk Post die dood is gevonden in het bos. Duizenden inwoners hielden een stille tocht.

‘Genacht Dirk’ staat er op de voorkant van het liturgieboekje van de afscheidsdienst voor Dirk Post, de 14-jarige jongen die vorige week door een misdrijf om het leven kwam. ‘Genacht’ is Urks dialect – een combinatie van ‘tot ziens’ en ‘goedenacht’. Dat zeggen Urker vissers van oudsher als ze zondagavond afscheid nemen van hun moeder voordat ze een week de zee op gaan.

Voor Dirk Post betekende het gisteren een definitief vaarwel. Aan het eind van de ochtend was er een afscheidsdienst in kerkgebouw De Ark van de Hervormde Gemeente. Honderden vrienden en bekenden waren aanwezig. Zijn jongere zus Babette liet op de achterpagina van het liturgieboekje een gedicht met troostende woorden afdrukken. „Ik mag weten dat je nu uit de hemel naar mij kijkt.” De tekst werd voorafgegaan door orgelspel, zang, lezingen, overdenkingen en heel veel gebeden. Na de dienst volgde de begrafenis – ook in besloten kring. Journalisten, fotografen en andere nieuwgierigen werden door verkeersagenten ver van het kerkhof gehouden.

De 14-jarige havo-leerling Dirk Post werd afgelopen woensdag dood gevonden in het Urkerbos en bleek na forensisch onderzoek door een misdrijf om het leven gebracht. De hoofdverdachte is een 15-jarige dorpsgenoot die nog vastzit. Twee andere verdachten, van 13 en 12 jaar mochten naar huis, maar zijn nog verdachte. Het jeugddrama trok de afgelopen week nationale en internationale media aan. „Gisteren is in Lelystad ook een lijk gevonden, maar daar komen jullie niet op af”, klonk het verwijtend uit de mond van een oudere dorpsbewoner. De gesloten Urker gemeenschap heeft het niet op pottenkijkers, bleek uit een rondgang door de oude dorpskern met uitzicht op het IJsselmeer. Gesloten deuren, argwanende gezichten.

Pas aan het begin van de avond kwamen veel Urkers naar buiten, voor een stille tocht die door duizenden dorpsgenoten werd bijgewoond. Vooraan liepen Dirks vader en stiefvader. Tussen hen in zijn zus Babette. Zijn moeder zou te geëmotioneerd zijn om mee te kunnen lopen. De straffe zuidwestenwind blies de meeste fakkels uit. De tocht ging vanaf de oude basisschool van Dirk – hij zat de voorbije jaren op een middelbare school in Emmeloord – via de skatebaan waar hij kwam naar het gemeentehuis. Daar hield een vriendin van Dirk een toespraak, gevolgd door burgemeester Kroon met een oproep tot liefde in plaats van haat.

Eerder op de dag had hij in zijn werkkamer de sfeer op Urk proberen te omschrijven. „Er is verdriet en verlegenheid.” Over het saamhorigheidsgevoel op Urk dat juist nu op de proef wordt gesteld, zei de burgemeester: „De stille tocht is een teken van verbondenheid. De Urkers beseffen dat ze elkaar nodig hebben om dit verdriet te delen.”

Het zwaar gereformeerde Urk – 18.000 inwoners van wie de helft onder de 25 jaar – telt zeventien kerken, komende zaterdag wordt de achttiende geopend. Visserij en godsdienst gaan hand in hand op het voormalige eiland in de Zuiderzee dat sinds 1939 verbonden is met de vaste wal. Het eilandgevoel maakt zeventig jaar later nog steeds deel uit van de volksaard. Bijna alle Urkers kennen elkaar, import of export is er bijna niet. Dirk en de hoofdverdachte kenden elkaar ook – van de skatebaan in het Wilhelminapark. Ze zouden verliefd zijn op hetzelfde meisje. Politie en justitie gaan niet op deze geruchten in.

„Als je de ouders kent, ken je de kinderen ook”, zegt een vrijwilliger op de plaatselijke voetbalclub die zoals bijna alle gesprekspartners niet met voor- of achternaam in de krant wil. Hij heeft Dirk Post nooit gezien of gesproken, maar weet wel dat zijn vader het dorp na een talentenjacht heeft verlaten voor een carrière als operazanger. Zijn moeder runt met zijn stiefvader een kinderspeelgoedzaak bij de haven. Op de voordeur van de winkel hangt een briefje: „Wegens familieomstandigheden gesloten”,

Urk staat bekend om kleine criminaliteit. Drugsgebruik, illegale zuipketen, opstandige vissers, knokpartijen in het uitgaansleven: volgens ondervraagde Urkers zijn het geen ongebruikelijke overtredingen in Nederland. Het wegpesten van twee vermeende pedofielen , valt ook in die categorie, zeggen ze op Urk. Net als de agressie tegen buitenlandse shoarmatenthouders. Burgemeester Kroon, afkomstig uit de Haarlemmermeer: ,,Als de Urker het gevoel heeft dat de autoriteiten hem in de steek laten, gaat hij voor eigen rechter spelen.” Een verklaring voor de dood van Dirk Post heeft hij niet.