Herkenbare politici

Voor de tweede keer op dit nieuwe blog een bericht over minister Ab Klink van VWS. Hij is namelijk de meest herkenbare politicus van het kabinet Balkenende IV. Dat is de uitslag van een experiment waarbij foto’s van alle ministers geanalyseerd werden door gezichtsherkenningssoftware van Picasa. Gezichtsherkenningstechniek heeft zich de afgelopen jaren snel ontwikkeld. Drie

Alle acht foto's van Ab Klink werden door Picasa aan elkaar gerelateerd.Alle acht foto's van Ab Klink werden door Picasa aan elkaar gerelateerd.

Voor de tweede keer op dit nieuwe blog een bericht over minister Ab Klink van VWS. Hij is namelijk de meest herkenbare politicus van het kabinet Balkenende IV. Dat is de uitslag van een experiment waarbij foto’s van alle ministers geanalyseerd werden door gezichtsherkenningssoftware van Picasa.

Gezichtsherkenningstechniek heeft zich de afgelopen jaren snel ontwikkeld. Drie dimensionale modellen van gezichten kunnen tegenwoordig ook worden afgeleid uit een enkele foto, en daarmee werd deze techniek interessant voor de consumentenmarkt. Gezichtsherkenning is als opvallende innovatieve mogelijkheid beschikbaar in bijvoorbeeld Sony-Ericssons smartphone Xperia en in foto-album software als Google’s Picasa en Microsofts Live Photo Gallery.

Vroeg of laat komt deze technologie ook beschikbaar voor de internetpublicatiesystemen die we bij NRC gebruiken. Dat was reden om een kleine test te doen en een indruk te krijgen van de kracht van deze technologie en eens losjes na te denken over mogelijke toepassingen voor NRC.

Voor dit experiment hebben we in ons fotoarchief alle foto’s uit 2009 geselecteerd met trefwoord ‘minister’. Het gaat dan alleen om foto’s die in de krant hebben gestaan of om selecties die aangeleverd zijn door vaste fotografen als Vincent Menzel, Evelyne Jacq, Maurice Boyer, Rien Zilvold en Roel Rozenburg. Handmatig hebben we daar de foto’s uitgekozen met leden van het zittende kabinet.

Dat leverde geen evenwichtige verzameling op. De meest gefotografeerde minister van 2009 is Wouter Bos waarvan we 37 eigen foto’s in het archief hebben zitten. Zijn populariteit bij onze fotografen komt waarschijnlijk voort uit alle aandacht voor de kredietcrisis. Daarnaast lijkt het erop dat Wouter Bos gemakkelijk te vangen is met een gezicht dat boekdelen spreekt. Het is in ieder geval geen partij-politieke voorkeur van onze fotografen, want partijgenoot Bert Koenders komt er bijzonder slecht van af, met een enkele foto.

Wouter Bos: peinzend, vastberaden, verrast, lachend, luisterend en vermoeid.Wouter Bos: peinzend, vastberaden, verrast, lachend, luisterend en vermoeid.

Minister Plasterk, knipfout. (oorspronkelijke foto: Willem Sluyterman van Loo )Minister Plasterk, knipfout. (oorspronkelijke foto: Willem Sluyterman van Loo )

Een eerste stap voor gezichtsherkenningssoftware is herkennen dat er überhaupt een gezicht op de foto staat, en dat gezicht dan netjes uit de foto knippen. Deze stap doet Picasa eigenlijk verrassend goed. Van de 194 gezichten van bewindslieden die Picasa vindt, is er eigenlijk maar één foto van minister Plasterk die echt niet goed is uitgesneden. Wellicht heeft dat er mee te maken dat deze helemaal en profile is genomen, iets waar het programma problemen mee schijnt te hebben.

Dit automatische uitknippen is erg interessant voor NRC. Dagelijks worden artikelen in NRC afgedrukt met grote foto’s erbij. Maar die artikelen worden ook doorgezet naar lezers die de krant benaderen met kleine schermen, bijvoorbeeld van een mobiele telefoon. Op zo’n klein scherm is enkel een gezicht sprekender dan een onherkenbaar figuur die van top tot teen te zien is.

De interface van Picasa, klik voor grotere weergave.De interface van Picasa, klik voor grotere weergave.

De tweede stap in dit proces is het herkennen om welk gezicht het dan gaat. Als deze software perfect zou werken, dan zouden de 192 bruikbare foto’s netjes in 16 verschillende bewindspersonen worden verdeeld. Dat haalt Picasa nog lang niet. De kabinetsleden belanden in 76 groepen. Vervolgens kan de gebruiker van Picasa van al die groepen aangeven wie er op staat.

In eerste instantie was dit experiment vooral bedoeld om de kracht van deze techniek te testen. We kunnen concluderen dat het nog niet mogelijk is om het schrijven van onderschriften aan automatische processen over te laten. Wellicht dat dit soort technieken in de toekomst wel helpen om plaatjes te zoeken op nrc.nl. Dat kan met middelen die we zelf aanbieden, maar waarschijnlijk veel eerder met algemene zoekmachines als Google.

Sommige bewindslieden hebben meer groepen nodig dan anderen, en zijn in die zin minder herkenbaar. Met een wat geïmproviseerde berekening kunnen we hier een top 15 uit afleiden.

Het begrip dat we hier hebben gemeten houdt natuurlijk geen verband met de herkenbaarheid van hun politiek boodschap. En waarschijnlijk heeft het zelfs niet erg veel van doen met de mate waarin wij mensen bepaalde gezichten snel herkennen. Wellicht scoren de ministers Plasterk en Eurlings vooral laag omdat ze zich vaker ‘in het land’ laten fotograferen, wat foto’s met relatief minder voorspelbare opbouw oplevert.

Het dragen van een bril zou de herkenbaarheid negatief beïnvloeden, maar dat lijkt dus niet van toepassing hier. Wellicht is het succes van Klink in deze competitie te verklaren door zijn beperkte haardos. Picasa kan de vorm van zijn hoofd dan makkelijker herkennen.

Edwin Schravesande is projectleider bij het NRC Nieuwe Media Team

Share/Save/Bookmark//