Burgernummer op je arm, handig voor op reis

Actievoerders verspreidden een folder over het op de arm tatoeëren van burgerservicenummers. De associatie met de oorlog leidt tot politieke ophef.

Staatssecretaris Ank Bijleveld (Binnenlandse Zaken, CDA) doet aangifte tegen de verspreiders van een folder die burgers oproept hun burgerservicenummer op de linkerarm te laten tatoeëren. Een brochure met deze oproep is de afgelopen dagen in de brievenbus beland van een onbekend aantal inwoners van dertien plaatsen, waaronder Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht.

Reden voor de aangifte is dat de vormgeving van de folder vrijwel identiek is aan die van overheidsbrochures. Op de folder staat: „Het Nieuwe Rijk gaat verder dan u denkt”.

De verspreiders van de folder, die zich burgerinitiatief 2 Plus 2 Makes 4 noemen, verzetten zich tegen de opslag van vingerafdrukken door de overheid. In de folder wordt verwezen naar de verplichte afname van vingerafdrukken bij Nederlanders die een nieuw paspoort of een nieuwe identiteitskaart aanvragen. Dit gebeurt sinds 21 september. De vingerafdrukken worden opgeslagen in een centrale databank. De overheid wil hiermee paspoortfraude voorkomen. De databank is ook toegankelijk voor opsporingsdienst AIVD.

De brochure suggereert dat het bij wijze van proef nu ook mogelijk is om kosteloos het burgerservicenummer op de arm te laten tatoeëren. „Doordat u hiermee nog eenvoudiger geïdentificeerd kunt worden, vergroot dit uw gemak o.a. aan de balie en bij internationale vluchten.”

De makers van de brochure communiceren alleen anoniem per e-mail en noemen het „niet in het belang van de actie” om hun namen te noemen. De aangifte van staatssecretaris Bijleveld is volgens hen „volstrekt kansloos, omdat het hier duidelijk een persiflage betreft”.

Op de website van het ministerie van Binnenlandse Zaken verscheen gisteren een waarschuwing aan burgers om de brochure niet als een oproep namens de overheid te beschouwen. Volgens Bijleveld is de folder smakeloos, omdat die associaties zou oproepen met de Holocaust. Tijdens de Tweede Wereldoorlog kregen gevangenen in concentratiekamp Auschwitz ter identificatie een nummer op hun onderarm getatoeëerd. „Deze actie suggereert dat de overheid bezig is met een dergelijk beleid voor identificatie. Daar zijn wij niet van gediend”, aldus een woordvoerder van de staatssecretaris.

Op de website www.hetnieuwerijk.nl staat een petitie tegen de opslag van vingerafdrukken, die onder andere is ondertekend door acteur en zanger Bob Fosko en tatoeëerder Henk Schiffmacher. Fosko tekende omdat hij een publiek debat wil over de mate waarin de overheid ingrijpt in de privacy van burgers. „Het afnemen van vingerafdrukken gaat mij nogal ver. Er wordt van mij ondertussen een digitale dubbelganger gebouwd. Ik heb het idee dat ik hierdoor constant als een potentiële verdachte word beschouwd”, aldus Fosko. Hij zegt de associatie met de Holocaust zelf niet te hebben gelegd. „Dat was in ieder geval niet zo bedoeld.”

Volgens Schiffmacher opereren de initiatiefnemers vanuit het oude Volkskrantgebouw aan de Wibautstraat in Amsterdam. „Ze kwamen op een gegeven moment mijn tatoezaak binnenlopen.” Ook hij heeft geen spijt van het tekenen van de petitie. „Er is nu ophef over de vraag of die tatoeagefolder wel ethisch verantwoord is, maar er is nu in ieder geval aandacht voor”, zegt hij.

Bekijk de folder op nrc.nl/binnenland