Hedgefondsen zitten verlegen om geld

Vóór de kredietcrisis hoefden hedgefondsen slechts met de vinger te knippen en het geld stroomde binnen. Nu moeten ze de boer op om klanten te werven.

In de wereld van de hedgefondsen is een natuurlijke selectie aan de gang. „We bevinden ons in een Darwinistische markt”, zegt Peter Clarke, bestuursvoorzitter van de Londense Man Group. Wie goed presteert en de meest aantrekkelijke diensten in huis heeft, zal volgens hem overleven.

De 49-jarige risicofinancier gewaagt van een shake-out in de branche. De financiële crisis liet diepe sporen na. Afgelopen jaar verloor niet minder dan 70 procent van de naar schatting 6.800 fondsen geld. „Binnen twee tot drie jaar zullen we met een veel kleiner aantal vermogensbeheerders overblijven”, aldus Clarke.

Ook Man Group, een van de grootste beursgenoteerde beheerders van hedgefondsen – vaak ‘paraplufondsen’ genoemd, omdat ze hun geld in andere fondsen beleggen – ontsnapte niet aan de crisis. Het concern zag zijn belegde vermogen sinds de zomer van 2008 met bijna de helft krimpen tot 44 miljard dollar, en diende flink te bezuinigen. Het aantal personeelsleden zakte met 15 procent tot 1.500.

Er stroomt nog steeds geld weg bij Man Group, net zoals in de hele sector. Maar het debiet neemt af. In het tweede kwartaal van dit jaar zag het Britse concern – dat bij het grote publiek vooral bekend is als sponsor van de literaire onderscheiding Man Booker Prize – 1,7 miljard dollar uit zijn fondsen verdwijnen, de helft minder dan in het eerste kwartaal. Afgelopen maand is dat bedrag nog verder teruggelopen tot 700 miljoen.

„Het ergste lijkt achter de rug”, zegt Clarke. Man Group wist zijn belegd vermogen afgelopen kwartaal op peil te houden, wat erop wijst dat ook nieuwe investeerders werden aangetrokken. „Er is langzamerhand weer ruimte voor groei”, aldus de financier. En die wil hij ondermeer halen uit de Nederlandse pensioenbranche, wat verklaart waarom de topman gisteren Amsterdam aandeed.

Hedgefondsen zijn aantrekkelijk voor de pensioenbranche, omdat ze over een hefboom beschikken. Als zo’n fonds 9 euro kan lenen voor elke euro die een investeerder erin stopt, dan zorgt 10 procent meerwaarde – of 1 euro – ervoor dat de investeerder zijn inleg verdubbelt.

Er is echter ook een risicovolle zijde aan dit plaatje. Met 10 procent verlies ziet diezelfde investeerder zijn hele inbreng in rook opgaan. Hedgefondsen zijn dus een mooi alternatief om het rendement van pensioenfondsen op korte termijn op te krikken, maar door hun risicovol karakter kunnen ze ook een financiële strop zijn voor de clientèle. Dat is wat tijdens de crisis is gebeurd.

Volgens Clarke ligt er nu een gigantisch volume aan geld in de markt te wachten, op zoek naar een hoger rendement. In zijn presentatie verwijst Man Group naar een Europees onderzoek dat accountant KPMG vorig jaar liet uitvoeren. Niet minder dan 80 procent van de Europese pensioenfondsen streeft naar jaarlijkse opbrengsten van ten minste 5 procent op hun beleggingen, zo blijkt. Een kwart wil zelfs een rendement op jaarbasis van tussen de 7 tot 9 procent. „Zij moeten wel”, zegt Clarke. „Om de vergrijzing te betalen.”

En de financiële crisis heeft daar niets aan veranderd. Deze investeerders stellen zich nu de vraag wat ze met hun beleggingsportefeuille moeten doen, aldus de financier. „Zij vragen zich af wanneer de markt opnieuw voldoende stabiel zal zijn om te beleggen en aan wie ze dan hun centen moeten toevertrouwen.”

Vóór de kredietcrisis hoefden hedgefondsen amper met de vinger te knippen om de cash binnen te harken. Nu moeten zij zelf de boer op om nieuwe klanten te werven. De spelregels zijn gewijzigd. Beleggers eisen nu meer openheid en controle, zo blijkt uit een recente peiling van Deutsche Bank: 60 procent stipt het woordje ‘transparantie’ aan als een essentiële voorwaarde om zaken te doen [bovenste grafiek]. Voor tal van hedgefondsen die de kwalijke reputatie genoten eerder heimelijk, arrogant en roekeloos te werk te gaan, is dat een grote verandering.

„De branche was inderdaad te weinig open”, geeft Clarke toe. „Veel fondsbeheerders hielden zich te low profile.” Maar hij vindt het niet fair om de hele sector van roekeloosheid te beschuldigen. Concerns zoals Man Group die de risico's spreiden door in diverse hedgefondsen te beleggen, hadden minder te lijden van de crisis dan aandelen wereldwijd [onderste grafiek]. „Wij en diverse andere spelers hebben de risico’s die gepaard gaan met alternatieve beleggingen, vrij goed ingeschat.”

Man Group is met zijn notering op de Londense beurs een uitzondering in de branche. Clarke is vertrouwd met streng toezicht. „Ik verwelkom ook strengere wetgeving als die gunstig is voor de klant.” Hij vindt niet dat hedgefondsen daardoor „de zondebok” dreigen te worden van de financiële crisis, zoals AIMA, de belangenvereniging van de branche, onlangs beweerde. „Maar als die regels enkel de belangen van politici dienen, dan ben ik tegen.”