Banen genoeg, maar te weinig instructeurs

In tijden van crisis is er belangstelling genoeg voor een baan in het leger. Maar een tekort aan instructeurs speelt Defensie parten bij het invullen van vacatures.

Hoe groter de crisis, hoe meer aanmeldingen voor de krijgsmacht. In tijden van oplopende werkloosheid is een baan in het leger populair. Zo ging dat vaker bij economische neergang in het verleden. En dus zou Defensie ook dit keer kunnen profiteren. Er moeten immers nog 6.700 vacatures gevuld worden.

Maar helaas. Wie zich nu aanmeldt voor een baan, moet twaalf weken wachten op de keuring (de norm is vier weken). Wachtlijsten worden langer. Er is een tekort aan instructeurs. Die worden ingezet in Uruzgan om Afghaanse militairen te trainen.

„Als Defensie er nú al niet in slaagt de organisatie te vullen, wanneer dan wel?”, vroeg Kamerlid Angelien Eijsink (PvdA) zich gisteren af tijdens een overleg in de Tweede Kamer met staatssecretaris Jack de Vries (Defensie, CDA). Kamerlid Raymond Knops (CDA) voegde daaraan toe dat „de etalage er gevarieerd uitziet en rijk gevuld lijkt, maar het magazijn op sommige plekken gewoon leeg of onvoldoende gevuld is.”

Het roept de vraag op of Defensie een verkeerde inschatting heeft gemaakt. Veel van het opleidende personeel is uitgezonden naar Afghanistan, terwijl de instroom groeit. „Nu is het van tweeën een: erkennen dat het leger de politieke ambities van het kabinet niet aan kan óf accepteren dat ons leger wordt uitgewoond en heel jonge mensen daarvan de dupe zijn”, zei Remi Poppe van de SP.

Afgelopen jaren nam Defensie onorthodoxe maatregelen om jonge mensen te werven voor een baan bij de krijgsmacht: wervers werden ingezet op de Huishoudbeurs en de Libelle Zomerweken. De Vries noemde het „frustrerend” dat er na alle inspanning te weinig capaciteit is om alle aanmeldingen te verwerken. „De velden liggen er rijp bij om geoogst te worden, maar we zijn financieel beperkt om dat te kunnen doen”, zei hij. Defensie (jaarbegroting van 8,4 miljard euro) moet 65 miljoen bezuinigen in 2010, en een jaar later nog eens 119 miljoen euro. „Een van de maatregelen die Defensie neemt is het vertragen van de beoogde vulling van de krijgsmacht”, schreef De Vries onlangs aan de Kamer.

Ook wees hij er op dat het tekort aan opleidingsplaatsen samenhangt met een „inhaalslag” uit het verleden. Defensie heeft jaarlijks 5.000 tot 6.000 schoolverlaters nodig om de pelotons gevuld te krijgen. Contracten duren relatief kort waardoor de vervangingsvraag groot is. In totaal zijn nu 7.700 mensen in opleiding, zei De Vries. „Hadden wij een 100 procent invulling in 2011 willen halen, dan moeten wij toe naar 9000 opleidingsplekken per jaar.” Maar daarvoor, zei hij, is geen geld.

De PvdA wil daarom snijden in de wervingscampagnes op televisie, nu aspirant-militairen toch wel binnenstromen, en het vrijgekomen geld gebruiken voor extra instructeurs. Maar De Vries zei dat het wervingsbudget al is teruggeschroefd van 34 miljoen naar 20 miljoen euro. Als er nu nog meer wordt gesneden in de werving, bestaat de kans dat bij een aantrekkende economie Defensie als werkgever weer uit zicht is verdwenen, waarschuwde De Vries.

Kamerlid Han ten Broeke (VVD) nam daar geen genoegen mee. „Toen de staatssecretaris de begroting opstelde, kende hij al de cijfers van het Centraal Planbureau over de werkloosheid. Toen wist hij al welke oogstrijpe velden voor zijn geestesoog zouden opdoemen. Toch heeft hij niet besloten om zich in het kabinet hard te maken om het vullen van vacatures mogelijk te maken. Hij is dus zelf degene die deze kans laat lopen.”